19 sierpnia 2026 r. w wykazie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu wodorowego (Numer w wykazie Rządowego Centrum Legislacji: 33). Projekt ma stworzyć podstawowe ramy techniczne i operacyjne dla rozwijającego się w Polsce rynku wodoru, regulując m.in. zasady przyłączania do sieci wodorowej, świadczenia usług przesyłania, dystrybucji i magazynowania wodoru, współpracy operatorów, zarządzania ograniczeniami oraz wymagania dotyczące jakości wodoru i pomiarów.

Przedstawione poniżej rozwiązania dotyczą projektu rozporządzenia z 17 sierpnia 2026 r. i mogą ulec zmianie w toku dalszych prac legislacyjnych. Ostateczna treść rozporządzenia może zatem różnić się od rozwiązań opisanych w niniejszym artykule.

Jak wskazano w uzasadnieniu, projekt ma charakter ramowy i minimalistyczny. Jego celem nie jest regulowanie wszystkich docelowych rozwiązań dotyczących funkcjonowania rynku wodoru, lecz ustanowienie podstawowych wymagań technicznych i proceduralnych niezbędnych do praktycznego stosowania przepisów Prawa energetycznego. Takie podejście ma umożliwić dalsze dostosowywanie regulacji do rozwoju infrastruktury, doświadczeń eksploatacyjnych oraz zmian technologicznych.

Przyłączenie do sieci wodorowej

Jednym z kluczowych obszarów regulacji są zasady przyłączania do sieci wodorowej. Według § 3 wymagania techniczne dotyczące przyłączania do sieci wodorowej instalacji magazynowych wodoru oraz innych sieci wodorowych określa załącznik do rozporządzenia. Procedura przyłączeniowa rozpoczyna się od złożenia przez podmiot ubiegający się o przyłączenie wniosku o określenie warunków przyłączenia do przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją wodoru, do którego sieci ma nastąpić przyłączenie, co wynika z § 4 ust. 1.

Wniosek powinien zawierać w szczególności informacje dotyczące planowanego terminu rozpoczęcia odbioru lub dostarczania wodoru, punktu wejścia do systemu wodorowego lub wyjścia z systemu, przewidywanej rocznej ilości wodoru oraz mocy przyłączeniowej, a także jego planowanego przeznaczenia i wynikających z tego wymagań technicznych lub jakościowych. Do wniosku należy również dołączyć oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do obiektu oraz plan zabudowy lub szkic sytuacyjny określający jego usytuowanie względem istniejącej sieci wodorowej.

W przypadku gdy rodzaj, skala lub stopień skomplikowania przyłączenia tego wymagają, przedsiębiorstwo energetyczne może dodatkowo wezwać wnioskodawcę do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu, mapy zasadniczej albo innego dokumentu przedstawiającego szczegółowe usytuowanie przyłączanych urządzeń, instalacji lub sieci wodorowych, przy czym wezwanie takie powinno zawierać uzasadnienie.

Z kolei § 6 określa zakres informacji, które powinny znaleźć się w warunkach przyłączenia, obejmujących m.in. miejsce i parametry techniczne przyłączenia, zakres niezbędnych zmian w sieci, parametry przyłącza, minimalne i maksymalne ciśnienie dostarczania i odbioru wodoru, wymagania dotyczące układu pomiarowo-rozliczeniowego oraz moc przyłączeniową.

Przedsiębiorstwo energetyczne powinno wydać warunki przyłączenia w terminie 45 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku, przy czym § 7 przewiduje możliwość przedłużenia tego terminu, jeżeli konieczne jest uzyskanie warunków przyłączenia od innego przedsiębiorstwa energetycznego. W takim przypadku wnioskodawca powinien zostać niezwłocznie poinformowany o konieczności uzyskania dodatkowych warunków oraz terminie ich wydania. Projekt reguluje również sytuację odmowy wydania warunków przyłączenia z powodu braku warunków technicznych lub ekonomicznych.

Projektodawca przewidział także możliwość uzyskania informacji o możliwości przyłączenia jeszcze przed uzyskaniem tytułu prawnego do obiektu. Na podstawie § 9 podmiot zainteresowany inwestycją może zwrócić się do przedsiębiorstwa energetycznego o taką informację, która powinna zostać udzielona w terminie przewidzianym dla wydania warunków przyłączenia. Rozwiązanie to może ułatwić ocenę możliwości realizacji planowanej inwestycji na wcześniejszym etapie.

Warunki świadczenia usług w systemie wodorowym

Projekt określa również zasady świadczenia usług przesyłania, dystrybucji i magazynowania wodoru, a także prowadzenia ruchu sieciowego, eksploatacji infrastruktury oraz korzystania z połączeń międzysystemowych. Usługi przesyłania i dystrybucji będą świadczone na podstawie odpowiednich umów oraz instrukcji operatorów, przy wykorzystaniu wzorców umów określonych w ustawie. Co do zasady mają one być realizowane w sposób ciągły, w tym ciągły warunkowy, z zachowaniem wymaganych parametrów jakościowych wodoru. Strony będą mogły jednak uzgodnić świadczenie usług w sposób przerywany.

Po stronie operatorów przewidziano również konkretne obowiązki związane z zapewnieniem ciągłości i bezpieczeństwa dostaw. § 16 projektu zobowiązuje operatorów do zapewnienia układu pomiarowo-rozliczeniowego, całodobowego przyjmowania zgłoszeń dotyczących awarii i zakłóceń oraz niezwłocznego podejmowania działań w celu ich usunięcia. Operatorzy będą także informować użytkowników o przewidywanym terminie wznowienia dostaw oraz o planowanych przerwach, co do zasady z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem. W ramach świadczonych usług będą ponadto odpłatnie wykonywać czynności umożliwiające bezpieczne prowadzenie prac w obszarze oddziaływania sieci.

Istotnym elementem funkcjonowania systemu będą nominacje, składane przez użytkowników na zasadach określonych w instrukcji operatora. Jak wskazuje § 17 projektu, podlegają one weryfikacji pod kątem technicznych i bilansowych możliwości ich realizacji. Odrębnie uregulowano magazynowanie wodoru – usługi te będą świadczone na podstawie koncesji lub umowy, co do zasady w sposób ciągły. Przedsiębiorstwa magazynujące wodór będą przy tym zobowiązane do niezwłocznego usuwania awarii i zakłóceń oraz informowania użytkowników o przerwach w pracy instalacji, na zasadach określonych w § 18-20 projektu.

Ruch sieciowy i eksploatacja sieci wodorowej, o ile strony nie uzgodnią inaczej, będą prowadzone zgodnie z instrukcją opracowaną i udostępnioną przez właściwego operatora. Projekt przewiduje również zasady korzystania z połączeń międzysystemowych. § 22 projektu nakłada na przedsiębiorstwa zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją wodoru obowiązek zapewnienia do nich dostępu w zakresie dostępnych zdolności przesyłowych lub dystrybucyjnych, z wykorzystaniem mechanizmu opartego na zasadach przejrzystości i niedyskryminacji.

Obrót wodorem

Kolejnym obszarem regulowanym przez projekt jest sposób prowadzenia obrotu wodorem. Zgodnie z § 10 przedsiębiorstwo energetyczne prowadzi obrót wodorem na warunkach określonych w ustawie, a w przypadkach, w których ustawa tego wymaga, również na podstawie koncesji na obrót wodorem oraz zawartych umów sprzedaży wodoru lub umów kompleksowych wodorowych. Dla realizacji tych umów odbiorcy będą składać nominacje sprzedawcy wodoru, z którym zawarli odpowiednią umowę, na zasadach określonych w instrukcji, natomiast sprzedawca będzie przekazywał je operatorowi systemu przesyłowego wodorowego albo operatorowi systemu dystrybucyjnego wodorowego.

Projekt określa również szczegółową procedurę zmiany sprzedawcy przez odbiorcę końcowego, odbiorca zawiera umowę z nowym sprzedawcą i wypowiada dotychczasową umowę, a nowy sprzedawca informuje dotychczasowego sprzedawcę oraz właściwe przedsiębiorstwo energetyczne o terminie rozpoczęcia sprzedaży. Następnie przedsiębiorstwo energetyczne dokonuje odczytu układu pomiarowo-rozliczeniowego w celu przeprowadzenia rozliczeń z dotychczasowym sprzedawcą oraz przekazuje dane pomiarowe obu sprzedawcom.  

Odczyt powinien zostać wykonany nie później niż w ciągu 5 dni roboczych od ostatniego dnia obowiązywania dotychczasowej umowy, a w przypadku braku możliwości jego dokonania ilość sprzedanego wodoru podlega oszacowaniu według stanu na ostatni dzień obowiązywania tej umowy, zgodnie z § 12 ust. 2. Jednocześnie przedsiębiorstwo energetyczne będzie zobowiązane do udostępnienia procedury zmiany sprzedawcy w swojej siedzibie oraz opublikowania jej na stronie

W projekcie została uwzględniona możliwość prowadzenia obrotu wodorem w punkcie wirtualnym, czyli punkcie o niesprecyzowanej lokalizacji fizycznej pomiędzy punktem wejścia i wyjścia z systemu przesyłowego. W takim przypadku § 15 określa sposób świadczenia usługi przesyłania pomiędzy odpowiednimi punktami wejścia, wyjścia i punktem wirtualnym.

Współpraca operatorów i planowanie rozwoju systemu

Projekt zakłada ścisłą współpracę przedsiębiorstw zajmujących się przesyłaniem, dystrybucją i magazynowaniem wodoru oraz sprzedawców, której głównym celem jest zapewnienie stabilnego i ciągłego funkcjonowania systemu oraz odpowiedniej jakości wodoru. § 23 i § 24 projektu przewidują także możliwość grupowania fizycznych punktów międzysystemowych, jeżeli pozwala to na ich wzajemne zastępowanie.

Zakres współpracy operatorów obejmuje przede wszystkim prowadzenie ruchu sieciowego, planowanie możliwości pokrycia zapotrzebowania, zapobieganie i usuwanie awarii, rozwój infrastruktury oraz wymianę danych dotyczących funkcjonowania sieci i parametrów wodoru. Rozwiązania te uzupełniają obowiązki koordynacyjne określone w § 26-28 projektu, obejmujące coroczną wymianę informacji o planowanych inwestycjach i prognozach zapotrzebowania, uzgadnianie prac remontowych oraz wzajemne informowanie o awariach mogących wpływać na współpracujące systemy.

Istotnym rozwiązaniem jest również możliwość wykorzystywania przez operatora systemu przesyłowego pojemności instalacji magazynowych w celu zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności systemu. § 29 projektu zobowiązuje przedsiębiorstwa magazynujące do udostępnienia odpowiedniej pojemności oraz mocy zatłaczania i odbioru, a operator ma obowiązek przekazywać do 15 października informacje o zapotrzebowaniu na te zasoby w kolejnym roku.

Zarządzanie ograniczeniami i odzyskiwanie niewykorzystanej przepustowości

Projekt przewiduje również zasady zarządzania ograniczeniami w systemie wodorowym. Operator ma przede wszystkim zapobiegać ich powstawaniu, a w przypadku ograniczeń przepustowości eliminować je poprzez rozbudowę zdolności przesyłowych, dystrybucyjnych i magazynowych oraz modernizację infrastruktury.

Obowiązkiem operatora jest również bieżąca kontrola ciśnienia, jakości i przepływu wodoru oraz dostosowywanie sposobu pracy systemu do zapewnienia jego bezpiecznego funkcjonowania. Po stronie użytkownika leży natomiast obowiązek dostarczania wodoru o wymaganym ciśnieniu i parametrach jakościowych.

Na uwagę zasługuje również mechanizm przewidziany w § 33 projektu, dotyczący niewykorzystywanej przepustowości. Jeżeli użytkownik systemu dystrybucyjnego przez sześć kolejnych miesięcy wykorzystuje mniej niż 80% zarezerwowanej przepustowości, operator może odebrać mu niewykorzystywaną część, po uprzednim poinformowaniu o tym z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem. Odzyskana przepustowość ma być w pierwszej kolejności oferowana użytkownikom, których zapotrzebowanie nie mogło zostać zrealizowane z powodu ograniczeń technicznych. Użytkownikowi przysługuje przy tym prawo do złożenia reklamacji w terminie 7 dni, a szczegółowe zasady stosowania mechanizmu określa instrukcja.

Parametry jakościowe wodoru

Jednym z kluczowych elementów projektowanej regulacji jest określenie parametrów jakościowych wodoru, które mają zapewnić bezpieczeństwo i prawidłowe funkcjonowanie systemu. § 34 projektu ustanawia dla wodoru przesyłanego i dystrybuowanego standard czystości na poziomie co najmniej 99,50% oraz określa limity zawartości poszczególnych zanieczyszczeń. Dopuszcza się również inne parametry jakościowe, w tym wodór o czystości poniżej 99,50%, ale nie niższej niż 95%, jeżeli nie wpłynie to na pracę systemu ani warunki dostaw pozostałych odbiorców. Rozwiązanie to nie będzie jednak stosowane do usług przesyłania i dystrybucji świadczonych na zasadzie dostępu stron trzecich.

Projekt przewiduje również regularne monitorowanie jakości wodoru, pomiary w określonych punktach systemu powinny być wykonywane co najmniej raz na 30 dni, a ich wyniki przekazywane właściwym operatorom. § 35 projektu umożliwia operatorowi odmowę przyjęcia wodoru niespełniającego wymaganych parametrów, z możliwością odpłatnego dostosowania jego jakości na wniosek użytkownika.

Z kolei § 36 projektu określa zasady rozliczeń, przewidując referencyjną wartość ciepła spalania na poziomie 12,75 MJ/m³ oraz możliwość zastosowania wartości rzeczywistej, jeżeli skład wodoru istotnie odbiega od parametrów referencyjnych.

Układy pomiarowo-rozliczeniowe

Projekt szczegółowo reguluje również kwestie związane z układami pomiarowo-rozliczeniowymi, § 37 projektu zobowiązuje operatorów do zapewnienia odczytów oraz przekazywania danych niezbędnych do rozliczeń. Operatorzy mają także umożliwić odbiorcom i sprzedawcom wgląd do wskazań układu, dokumentów rozliczeniowych i wyników kontroli z okresu ostatnich 12 miesięcy. Po zakończeniu dostarczania wodoru lub wymianie układu operator przekazuje również dane pomiarowe na dzień zakończenia dostaw lub demontażu urządzenia.

Istotne znaczenie ma tu procedura weryfikacji prawidłowości pomiarów. Na żądanie odbiorcy lub sprzedawcy operator powinien sprawdzić działanie należącego do niego układu w terminie 14 dni, a w razie potrzeby umożliwić także jego badanie laboratoryjne. Jeżeli zostaną stwierdzone nieprawidłowości, przedsiębiorstwo energetyczne pokrywa koszty kontroli i badania oraz dokonuje korekty należności za dostarczony wodór. Natomiast według § 39 odbiorca lub sprzedawca wodoru jest zobowiązany umożliwić operatorowi sprawdzenie prawidłowości działania układu pomiarowo-rozliczeniowego, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości ponosi koszty jego sprawdzenia.

Wymagania techniczne dla infrastruktury wodorowej

Uzupełnieniem projektu są szczegółowe wymagania techniczne zawarte w załączniku do rozporządzenia. Obejmują one przyłączanie do sieci instalacji produkcji, magazynowania i odbioru wodoru, rurociągów bezpośrednich oraz innych sieci wodorowych. Szczególny nacisk położono na bezpieczeństwo infrastruktury i uwzględnienie właściwości wodoru, w tym ryzyka kruchości wodorowej i przenikania wodoru, a także wymagań dotyczących ochrony przeciwwybuchowej, detekcji wodoru, bezpiecznego upustu i odgazowania oraz doboru odpowiednich materiałów i technologii łączenia.

Załącznik określa również minimalne wyposażenie punktów wprowadzenia i odbioru wodoru oraz wymagania dla instalacji magazynowych, w tym odrębne zasady dotyczące magazynów napowierzchniowych i podziemnych. W przypadku magazynów podziemnych przewidziano dodatkowo obowiązek monitorowania m.in. integralności i szczelności odwiertów, parametrów struktury magazynowej, składu zatłaczanego i odbieranego gazu oraz, w określonych przypadkach, poziomu wody złożowej i parametrów geomechanicznych. W odniesieniu do rurociągów wodorowych przewidziano natomiast m.in. zasady ich podziału na odcinki, wymagania dotyczące armatury oraz stref kontrolowanych, których szerokość zależy od ciśnienia i średnicy rurociągu.

Rurociągi wodorowe

Projekt przewiduje również szczególne wymagania dotyczące dopuszczenia systemu rurociągów wodoru do użytkowania. Zgodnie z § 40 projektu warunkiem jego uruchomienia jest przeprowadzenie prób wytrzymałości i szczelności zgodnie z dokumentacją projektową i planem prób. Badania te należy wykonywać zarówno przed uruchomieniem systemu, jak i po przeprowadzeniu kontroli lub napraw, w szczególności z wykorzystaniem próby hydrostatycznej z użyciem czystej, odgazowanej wody.

Autorzy: Dominika Frydryczak, r. pr. Adam Wawrzynowicz, Wawrzynowicz i Wspólnicy sp.k.