Od sierpnia 2025 r. w wykazie Rządowego Centrum Legislacji trwają prace nad projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (dalej: UC100, Projekt).
W poniższym artykule przybliżymy Państwu definicję producenta, którego uznać można za jedno z ważniejszych zagadnień, aby poprawnie zrozumieć Projekt.
Projekt UC100
Projekt ma na celu wprowadzenie ram prawnych dla rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (Dz. U. L, 2025/40, 22.1.2025, dalej: PPWR).
Od dnia 12 sierpnia 2026 r. PPWR będzie bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. W tej dacie utraci moc dotychczasowa Dyrektywa 94/62/WE z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (z wyjątkami).
Projekt ma również na celu dostosowanie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (dalej: ROP).
Definicja producenta
Zgodnie z art. 4 pkt 20 Projektu pojęcie producenta jest tożsame z rozumieniem go przez art. 3 ust. 1 pkt 15 PPWR.
PPWR przewiduje bardzo rozbudowaną, specyficzną definicję producenta. Pojęcie to należy intepretować w oderwaniu od jego potocznego brzmienia.
Nie chodzi bowiem wcale o podmiot, który fizycznie produkuje opakowanie lub produkt w opakowaniu (może to robić, ale nie musi), ale o podmiot, który udostępnia opakowanie po raz pierwszy na terytorium konkretnego kraju i jest odpowiedzialny za opakowanie na terenie tego kraju.
Należy podkreślić, że na gruncie PPWR pojęcie producenta nie jest samodzielne. Aby zostać zakwalifikowanym jako producent, w pierwszej kolejności dany podmiot musi zostać zakwalifikowany jako jeden z trzech podmiotów: wytwórca albo importer albo dystrybutor. Oznacza to więc, że dojdzie do nałożenia się na siebie wymogów z PPWR odnoszących się do różnych podmiotów.
Producent a Importer
Po pierwsze za producenta uznamy Importera, tj. podmiot, który ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii Europejskiej i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego, tj. spoza Unii Europejskiej. Co do zasady taki podmiot będzie Producentem nawet wówczas, gdy sprowadza do Polski opakowania lub produkty w opakowaniu pod marką innego podmiotu.
Producent a Wytwórca
Za Producenta uznamy ponadto Wytwórcę, tj. podmiot, który fizycznie wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu lub zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania lub produktu w opakowaniu ze swoim logo – w odniesieniu do opakowań i produktów w opakowaniu, które Wytwórca udostępnia po raz pierwszy na terytorium konkretnego kraju.
W przypadku produktów marki własnej wytwarzanych w Polsce lub w krajach UE na zlecenie podmiotu z Polski, podmiot z Polski, pod którego marką produkty są udostępniane w Polsce, będzie zarówno Wytwórcą jak i Producentem, ponieważ udostępnia w Polsce po raz pierwszy opakowania lub produkty w opakowaniach pod marka własną.
Producent a Dystrybutor
Za Producenta uznamy także Dystrybutora, tj. podmiot w łańcuchu dostaw, inny niż wytwórca lub importer, który udostępnia opakowanie (puste lub z produktem) po raz pierwszy na terytorium konkretnego kraju. Jak widać, w tym przypadku Producentem jest podmiot, który nie jest ani Importerem ani Wytwórcą ani też jego logo nie widnieje na opakowaniu lub produkcie w opakowaniu.
Producent opakowania a producent produktu w opakowaniu
Należy zauważyć, że definicja producenta dokonuje rozróżnienia na:
- Producenta opakowania transportowego, opakowania usługowego lub opakowania dla produkcji podstawowej,
- Producenta produktów zapakowanych w inne opakowania (czyli w opakowania handlowe, jednostkowe).
Co do pierwszego punktu definicja odnosi się do samego opakowania. Producentem będzie zatem podmiot udostępniający po raz pierwszy w danym kraju opakowanie transportowe (np. paleta, pudło/karton do transportu), opakowanie usługowe (np. jednorazowy kubek do napoju na wynos) lub opakowanie dla produkcji podstawowej (np. etykiety na warzywach, owocach, skrzynki z warzywami/owocami) – zarówno puste jak i z produktem.
W drugim punkcie definicja odnosi się do produktu w opakowaniu. Producentem będzie zatem podmiot udostępniający po raz pierwszy w danym kraju produkt w opakowaniu (a nie samo opakowanie).
Dodatkowo, w obu tych kategoriach dokonuje się rozróżnienia z uwzględnieniem elementu transgranicznego (transport przez granice).
Za producenta zostanie uznany podmiot z danego kraju (np. z Polski), który udostępnia opakowania/produkty w opakowaniu w swoim kraju (np. w Polsce) – dotyczy każdego pierwszego udostepnienia, niezależnie od tego, komu opakowanie jest udostępniane (hurtownikowi, sprzedawcy czy użytkownikowi końcowemu).
Jeżeli natomiast podmiot z danego kraju (np. z Niemiec) udostępnia opakowania / produkty w opakowaniu w innym kraju UE (np. w Polsce), to co do zasady w tym innym kraju (np. w Polsce) zostanie uznany za producenta wyłącznie w przypadku udostępnienia opakowania/produktu w opakowaniu bezpośrednio użytkownikowi końcowemu (a nie sprzedawcy/hurtownikowi).
Powyższe oznacza, że jeżeli podmiot z Niemiec udostępnia hurtownikowi lub sprzedawcy z Polski opakowanie transportowe, opakowanie usługowe lub opakowanie dla produkcji podstawowej lub produkt w opakowaniu, to z punktu widzenia Polski i polskich regulacji podmiot z Niemiec nie będzie Producentem. W takim wypadku Producentem będzie co do zasady podmiot z Polski – jako podmiot, który po raz pierwszy udostępni te opakowania w Polsce.
Autor: r. pr. Maciej Grabek, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.