biokomponenty

REDII implementowane! – nowelizacja ustawy o biokomponentach opublikowana

Aktualności, Energetyka, , , , Możliwość komentowania REDII implementowane! – nowelizacja ustawy o biokomponentach opublikowana została wyłączona

Unijne ramy polityki klimatyczno-energetycznej obligują państwa członkowskie do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o 40 % w stosunku do 1990 r. W ramach Europejskiego Zielonego Ładu w 2019 r.

Komisja Europejska zaproponowała podniesienie tego celu poprzez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o minimum 55 % w porównaniu do 1990 r. Ponadto osiągnięcie zerowego poziomu emisji gazów cieplarnianych w roku 2050.

Celem nowo opublikowanej ustawy z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 303, Nowelizacja) jest transpozycja do polskiego prawa dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (REDII).

Wdrożenie REDII nastąpić ma w zakresie wykorzystania w transporcie niskoemisyjnych paliw oraz energii elektrycznej co wpłynie na zmniejszenie emisyjności. Równie istotne jest stworzenie warunków dla rozwoju technologii biokomponentów zaawansowanych, w tym biometanu.

Zapowiedź nowelizacji ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych opisywaliśmy w artykule „Planowane zwiększenie udziału energii odnawialnej w transporcie”.

Ustawa o biokomponentach

Nowelizacja proponuje zmiany w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Ustawa) związane z jej zakresem. Zmianie ulegnie więc art. 1 ust. 1 pkt 1, gdzie wskazano, że Ustawa określa zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania biokomponentów z wyłączeniem biometanu.

W efekcie wprowadzonego przepisu działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania biometanu (niezależnie od jego przeznaczenia) będzie uregulowana w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Ustawa OZE).

Nowelizacja rozszerza zakres Ustawy także o dodane pkt 3e i 3f w ust. 1 ww. artykułu. Zgodnie z ich brzmieniem reguluje zasady uwzględniania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE) stosowanej w transporcie, innych paliw odnawialnych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu i gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu w określaniu i realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW).

W ust. 1a Ustawy rozszerzono natomiast stosowanie przepisów o biopaliwa ciekłe, inne paliwa odnawialne oraz o ciekłe paliwa węglowe pochodzące z recyklingu i gazowe paliwa węglowe pochodzące z recyklingu, przy czym jednocześnie usunięto z tego zakresu paliwa oraz wodór.

Definicje

W treści Nowelizacji znajdują się także zmiany w aktualnej definicji biomasy. Zgodnie z treścią proponowanej definicji biomasa to substancja, która ulega biodegradacji, jest pochodzenia biologicznego i zaliczają się do niej substancje roślinne lub zwierzęce.

Kolejna zmiana definicji dotyczy biokomponentów gdzie stworzono podział na biokomponenty ciekłe w tym m.in. bioetanol oraz biokomponenty gazowe, do których zalicza się m.in. biometan. Definicja biometanu wprowadza odesłanie do definicji zawartej w art. 2 pkt 3c ustawy OZE, w celu zapewnienia spójności pojęciowej obu ustaw.

W Nowelizacji proponuje się także dodanie definicji ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu oraz gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu obejmujących wodór, LNG i CNG. Ponadto dodano definicję energii elektrycznej z OZE odwołująca się do energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach OZE w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy OZE. Powyższa zmiana ma na celu umożliwianie zaliczania energii elektrycznej z OZE do realizacji celów OZE w transporcie, zgodnie ze wskazaniem dyrektywy REDII.

Narodowy Cel Wskaźnikowy

Co więcej Nowelizacja rozszerza definicję NCW. Jest on rozumiany jako minimalny udział innych paliw odnawialnych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu i biokomponentów zawartych w paliwach, paliwach lotniczych i paliwach żeglugowych stosowanych we wszystkich rodzajach transportu oraz energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii dostarczanej do pojazdów drogowych lub kolejowych w ogólnej ilości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, zużywanych w danym roku kalendarzowym w transporcie drogowym lub kolejowym, liczony według wartości energetycznej.

Zmiana definicji NCW oznacza poszerzenie grupy uwzględnianych paliw. Rozszerzenie obejmie ciekłe paliwa węglowe pochodzące z recyklingu i gazowe paliwa węglowe pochodzące z recyklingu. Ponadto energię elektryczną pochodzącą z odnawialnych źródeł energii stosowanych we wszystkich rodzajach transportu.

Wśród istotnych zmian dookreślono iż wysokość NCW wynosić będzie:

  1. 9,2 % – w roku 2025;
  2. 10 % – w roku 2026;
  3. 10 % – w roku 2027;
  4. 10 % – w roku 2028;
  5. 10 % – w roku 2029.

Podmiot realizujący NCW może w latach 2026–2029, uiszczać opłatę zastępczą. Podstawą jest wykazanie, że w roku kalendarzowym, którego dotyczył obowiązek, zrealizował Narodowy Cel Wskaźnikowy na minimalnym poziomie. Przy czym minimalny poziom realizacji wynosi:

  1. 88 % – w roku 2026,
  2. 90 % – w roku 2027,
  3. 92 % – w roku 2028,
  4. 95 % – w roku 2029.

Obliczanie NCW

Dzięki Nowelizacji dodano rozdział 3a regulujący szczegółowe zasady obliczania udziału energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w transporcie na poczet realizacji NCW. Przewidziano coroczne wydawanie przez ministra właściwego do spraw energii obwieszczenia wskazującego ilość energii odnawialnej w energii elektrycznej stosowanej do wyliczenia stopnia realizacji NCW.

Zgodnie z nowym art. 21a ust. 2 Ustawy do celów obliczenia udziału energii elektrycznej z OZE w energii elektrycznej dostarczonej do pojazdów drogowych lub kolejowych należy uwzględnić okres dwóch lat poprzedzających rok poprzedzający rok dostarczenia energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Co więcej w dodanym art. 21d Ustawy uregulowano uprawnienie dla Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki do przeprowadzania kontroli. Dotyczy to operatora infrastruktury ładowania oraz przewoźnika kolejowego. Kontrola obejmie zakres umów, informacji i oświadczeń mających na celu weryfikację poprawności zaliczenia energii elektrycznej z OZE na poczet realizacji NCW.

Zmianie ulega również sposób obliczania minimalnego udziału, który ma być ustalany według wartości energetycznej poszczególnych biokomponentów, paliw ciekłych, biopaliw ciekłych, ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu, innych paliw odnawialnych i energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. W art. 23 ust. 2 Ustawy wymienione zostały więc mnożniki wykorzystane do poszczególnych biokomponentów czy innych paliw.

Sprawozdawczość NCW

Zmiany wynikające z Nowelizacji obejmują także sprawozdawczość podmiotów realizujących NCW.  Sprawozdanie roczne, o którym mowa w art. 30b ust. 1 Ustawy, zostanie poszerzone o informacje dotyczące:

  1. ilości i rodzajów ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu i gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu rozporządzonych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw lub zużytych na potrzeby własne;
  2. ilości energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii dostarczonej do pojazdów drogowych lub pojazdów kolejowych, wykorzystanej na cele transportowe – z rozróżnieniem na energię dostarczoną samodzielnie przez podmiot realizujący NCW, jak i przez operatora infrastruktury ładowania lub przewoźnika kolejowego, w ramach umowy zawartej z podmiotem realizującym NCW;
  3. ilości i rodzajów paliw lotniczych i paliw żeglugowych rozporządzonych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych paliw lub zużytych przez nie na potrzeby własne, z określeniem zawartości biokomponentów w tych paliwach.

Natomiast sprawozdanie kwartalne, o którym mowa w art. 30b ust. 3 Ustawy, zostanie poszerzone o dane dotyczące ilości i rodzajów ciekłych paliw węglowych pochodzących z recyklingu i gazowych paliw węglowych pochodzących z recyklingu rozporządzonych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej lub zużytych przez podmiot realizujący NCW na potrzeby własne oraz dane dotyczące ilości energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii dostarczonej do pojazdów drogowych lub pojazdów kolejowych, wykorzystanej na cele transportowe energii elektrycznej odnawialnej.

Pozostałe ustawy

Nowelizacja wprowadza zmiany również w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (PE) gdzie w art. 3 pkt 3b dodano do części wspólnej określenie „oraz od surowców użytych do ich wytworzenia”, co pozwoli na uznanie za paliwo ciekłe również paliwa wyprodukowanego z odpadów.

Nowelizacja w art. 4 przewiduje także zmiany w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Nowelizacja dostosowuje zawartą w niej definicję paliw gazowych. Zmiana ta dotyczy sprężonego gazu ziemnego (CNG) oraz skroplonego gazu ziemnego (LNG). Celem jest zapewnienie swobodnego mieszania tych paliw gazowych pochodzenia mineralnego z ich odnawialnym odpowiednikiem.

Należy podkreślić iż uchylono przepisy opisujące Narodowy Cel Redukcyjny (NCR) i służących egzekucji tego obowiązku. Uchyla się także rozdział opisujący mechanizm NCR, zasady jego stosowania oraz podmioty zobowiązane do jego realizacji (art. 30b–30k ustawy o monitorowaniu).

Zmiany w ustawie OZE obejmują natomiast dostosowane brzmienia art. 1 ust. 2 wskazującego, że przepisów nie stosuje się do biokomponentów, paliw ciekłych oraz biopaliw ciekłych, które mają zastosowanie w transporcie.

Jednocześnie precyzuje się wyłączenia od tej zasady, które dotyczą przepisów rozdziałów 5 i 6. Będą dotyczyły także przepisów o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania biogazu i biogazu rolniczego na potrzeby wytwarzania biometanu. Dotyczą one także wytwarzania biometanu z biogazu lub biogazu rolniczego.

W szczególności w przypadku art. 93 ustawy OZE w dodawanym ust. 3b doprecyzowano, że do obliczenia wartości biometanu uprawniającego do rozliczenia ujemnego salda należy wykorzystać jedynie surowce, biogaz lub biogaz rolniczy umożliwiające spełnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju.

W związku z wprowadzeniem w ustawie OZE wymogów wykazania ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dodano nowy załącznik zatytułowany „Zasady obliczania ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w przypadku paliw z biomasy”. Przedmiotowy załącznik określa w szczególności dokładne wartości standardowe dla biometanu.

Podsumowanie

Jak wspomniano na początku Nowelizacja stanowi transpozycję do ustawodawstwa polskiego dyrektywy REDII. Najważniejsze zmiany związane są z umożliwieniem wykorzystywania w transporcie niskoemisyjnych paliw oraz energii elektrycznej.

Realizacja NCW została zmieniona poprzez wskazanie biometanu, w tym wprowadzanego do sieci gazowej, który w celu końcowego zużycia trafił na stacje np. CNG, jako paliwo umożliwiające realizację NCW. Ponadto zezwala na uwzględnienie w realizacji NCW energii elektrycznej z OZE.

Co istotne wprowadzono regulacje, zgodnie z którymi zasady prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania biometanu regulowane są w ustawie OZE.

Ustawa oczekuje na wejście w życie, które nastąpi 1 kwietnia 2025 r., niemniej jednak przewidziano od tej daty pewne wyjątki.

Autorzy: Aleksandra Walczak, r. pr. Tomasz Brzeziński, Wawrzynowicz i Wspólnicy sp.k.

Planowane zwiększenie udziału energii odnawialnej w transporcie

Aktualności, Elektroenergetyka, Energetyka, Gaz, Klimat, OZE, Samorządy, Środowisko, , , , , Możliwość komentowania Planowane zwiększenie udziału energii odnawialnej w transporcie została wyłączona

Promowanie energii odnawialnej jest kluczowym celem unijnej polityki energetycznej, mającym na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych i realizację zobowiązań wynikających z Decyzji Rady (UE) 2016/1841 z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, porozumienia paryskiego przyjętego na mocy Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu oraz ram polityki UE dotyczących klimatu i energii na lata 2020–2030.

29 marca 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych rządu pojawiła się zapowiedź projektu ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach, który ma na celu implementację do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych w transporcie (Dz. U. UE. L. z 2018 r. Nr 328, str. 82 z późn. zm.) (dyrektywa RED II) poprzez stworzenie nowych ram, aby szerzej wykorzystywać biopaliwa i biokomponenty w transporcie.

Odpowiedzialność sektora transportu

Sektor transportu jako emitent gazów cieplarnianych odpowiedzialny jest za znaczny odsetek zużycia energii końcowej w Unii Europejskiej (UE), a duża część z niej pochodzi z ropy naftowej. Zgodnie z danymi Europejskiej Agencji Środowiska z 2019 r., około jednej czwartej całkowitej emisji dwutlenku węgla w Unii Europejskiej pochodziło z sektora transportu, przy czym aż 71,7% tego udziału przypadało na transport drogowy. Sektor transportu pozostaje jednocześnie jedną z niewielu branż, w których emisje na przestrzeni lat znacznie wzrosły – w latach 1990-2019 wzrost emisji gazów cieplarnianych w tym sektorze w UE wyniósł 33,5%.

W kontekście działań mających na celu ograniczenie emisji CO2 i osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem, konieczne będzie zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 90% w porównaniu z poziomami z 1990 r.

Cele dyrektywy RED II

Dyrektywa RED II określa cele dotyczące wykorzystania energii odnawialnej na lata 2021–2030 i promuje produkcję biopaliw z odpadów. W dyrektywie podkreśla się również znaczenie zwiększonego wykorzystywania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, które odgrywa kluczową rolę w promowaniu bezpieczeństwa energetycznego, dostarczając równocześnie energię zrównoważoną w przystępnych cenach.

Zapisy dyrektywy wspierać mają również rozwój technologiczny oraz innowacje, umacniając wiodącą pozycję technologiczną i przemysłową UE i przyczyniając się do osiągania określonych celów klimatycznych i korzyści środowiskowych, oraz społecznych.

Spełnienie celów określonych w dyrektywie RED II wymaga więc stworzenia nowych ram na poziomie krajowym dla funkcjonowania biopaliw wykorzystywanych w sektorze transportu. Konieczne jest podjęcie szybkich działań, ponieważ termin implementacji tej dyrektywy minął 30 czerwca 2021 r.

Zapowiedź nowelizacji ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało nowelizację Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 20).

Projekt nowelizacji ustawy o biokomponentach i biopaliw ciekłych oraz niektórych innych ustaw (UC28) ma na celu wdrożenie do krajowego prawa dyrektywy RED II, która promuje wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w transporcie. Dyrektywa ta ma na celu przede wszystkim zwiększenie udziału energii odnawialnej w sektorze transportu.

Na mocy postanowień art. 25 ust. 1 dyrektywy RED II przewiduje się wzrost udziału energii odnawialnej w sektorze transportu do poziomu 14% w 2030 roku (z ok. 6,7% w 2020 r.), poprzez stworzenie odpowiednich dla sektora transportu narzędzi oraz wykorzystanie zaawansowanych biopaliw i biokomponentów pochodzących z roślin spożywczych i pastewnych, a także nowych technologii, w tym zaawansowanych biokomponentów i energii elektrycznej.

W zakresie realizacji tego celu przewiduje się m.in.:

  • określenie corocznych poziomów Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW) do 2030 r. (NCW to minimalny udział paliw odnawialnych i biokomponentów w ogólnej puli wykorzystywanego paliwa w danym kraju);
  • ustalenie limitów stosowania biopaliw I generacji;
  • określenie minimalnego udziału biopaliw zaawansowanych w osiągnięciu NCW;
  • uwzględnienie możliwości realizacji NCW poprzez inne paliwa niskoemisyjne, takie jak paliwa węglowe pochodzące z recyklingu (RCF) i paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego (RFNBO);
  • wdrożenie nowego mechanizmu umożliwiającego zaliczenie energii elektrycznej odnawialnej zużytej w transporcie drogowym i kolejowym, poprzez przystąpienie do udziału w realizacji NCW przez operatorów ogólnodostępnych stacji ładowania pojazdów oraz przewoźników kolejowych;
  • stopniowe wygaszanie możliwości realizacji NCW za pomocą opłaty zastępczej;
  • zapewnienie stosowania Kryteriów Zrównoważonego Rozwoju (KZR) dla biomas rolniczej i leśnej oraz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych (GHG) dla biopłynów i paliw z biomasy w instalacjach odnawialnego źródła energii;
  • zapewnienie stosowania KZR i kryteriów ograniczenia emisji GHG dla biopłynów i paliw z biomasy w sektorach innym niż transport, zgodnie z dyrektywą RED II.

***

Zapowiedź nowelizacji zwiastuje wyczekiwany koniec przedłużającego się procesu implementacji dyrektywy RED II (o punktowych zmianach wprowadzanych w kontekście tej dyrektywy pisaliśmy w artykule „Zmiana zasad realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego”). Jest to ostatni możliwy moment, gdyż niedługo koniczne będzie podjęcie prac, celem dostosowania przepisów krajowych do wymagań dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę Rady (UE) 2015/652 (Dz. U. UE. L. z 2023 r. poz. 2413 z późn. zm.), która istotnie zmienia dyrektywę RED II.

Autor: Kacper Tobiś, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.

Projekt przepisów określających wymagania jakościowe, metody badań i sposób pobierania próbek dla bio propan – butanu

Aktualności, Energetyka, Gaz, , , Możliwość komentowania Projekt przepisów określających wymagania jakościowe, metody badań i sposób pobierania próbek dla bio propan – butanu została wyłączona

Rządowe Centrum Legislacji opublikowało i skierowało do konsultacji publicznych oraz uzgodnień nowy projekt rozporządzenia zmieniającego obecnie obowiązujące Rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań jakościowych dla biokomponentów, metod badań jakości biokomponentów oraz sposobu pobierania próbek biokomponentów („Rozporządzenie”).

W celu rozszerzenia katalogu biokomponentów, które są wykorzystywane do realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego, niniejszy projekt wprowadza do katalogu biokomponentów (obejmującego dotychczas bioetanol, ester metylowy oraz biowęglowodory ciekłe przeznaczone do wytwarzania paliw ciekłych lub biopaliw ciekłych stosowanych do silników z zapłonem iskrowym bądź samoczynnym) bio propan – butan, a tym samym określa metody badań jego jakości oraz sposób pobierania próbek.

Projekt rozporządzenia wprowadza zasadniczo zmiany w § 1 poprzez rozszerzenie katalogu biokomponentów o bio propan-butan. W związku z powyższą zmianą, ustawodawca zaproponował również zmiany w załączniku nr 3 oraz załączniku nr 4 oraz dodał nowy załącznik 2c.

Dodany nowy załącznik 2c określa wymagania jakościowe dla bio propan – butanu, które zostały opracowane w oparciu o parametry i wymagania ustanowione dla propan – butanu, z uwagi na ich częściową tożsamość.

Co istotne, z uwagi na swoistą specyfikę bio propan-butanu, został wprowadzony limit dla zawartości 1.3 butadienu, będący substancja rakotwórczą oraz minimalna zawartość C3 – C4, gwarantująca zastosowanie produktu jako biokomponentu. Ze względu na przyjęte założenie, iż biokomponent nie ma pogarszać parametrów jakościowych oraz środowiskowych finalnego produktu, wprowadzono również ograniczenie odnośnie całkowitej zawartości siarki, która maksymalnie może wynosić 10 mg/kg.

Metody badań jakości poszczególnych parametrów przedstawionych w załączonej tabeli, zostały określone w zmienionym załączniku nr 3 do Rozporządzenia. W treści Projektu wskazano, iż parametry te oznacza się metodami badań tych parametrów dla gazu skroplonego (LPG), które zostały określone w odrębnym rozporządzeniu ws. metod badania jakości gazu skroplonego (LPG). Na zasadzie wyjątku wskazano, iż zawartość węglowodorów C3 C4 oraz zawartość 1.3 butadienu określać należy metodą chromatografii gazowej, która polega na a przepuszczeniu próbki do analizy gazowej przez odpowiednią kolumnę separacyjną przez gaz nośny.

Rozszerzenie katalogu biokomponentów wymaga również dostosowania do tej zmiany załącznika nr 4 do Rozporządzenia określającego sposób pobierania próbek biokomponentów. Dla próbek bio propan – butanu zaproponowano stosowanie metody pobierania próbek skroplonego gazu ziemnego (LNG). Z tego też względu wskazano, iż dla bio propan – butanu rodzaje przyrządów do pobierania próbek określa norma PN-EN ISO 4257.

autor: Joanna Nowak, Kamil Iwicki, Wawrzynowicz i Wspólnicy Sp. k.