rekompensata

Projekt ustawy o bonie ciepłowniczym

Aktualności, Ciepłownictwo, Energetyka, , , , Możliwość komentowania Projekt ustawy o bonie ciepłowniczym została wyłączona

W wykazie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano (29 sierpnia 2025 r.) projekt ustawy o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (UD286, Projekt). Zapowiedź tego projektu ogłoszona była już 19 sierpnia 2025 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Projekt ten po rozpatrzeniu przez Stały Komitet Rady Ministrów i uwzględnieniu części zgłoszonych uwag został z dniem 5 września 2025 r. skierowany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów.

Bon ciepłowniczy

Wśród zaproponowanych w Projekcie przepisów znaleźć można propozycję skorzystania ze świadczenia pieniężnego przez gospodarstwa domowe w postaci tzw. bonu ciepłowniczego.

Celem jest pokrycie części należności odbiorców ciepła wobec przedsiębiorstw energetycznych prowadzących działalność niekoncesjonowaną i koncesjonowaną w zakresie wytwarzania i dystrybucji ciepła wynikających ze wzrostu kosztów ogrzewania.

Przesłanką otrzymania bonu będzie wysokość dochodów, która nie może przekroczyć dla gospodarstwa jednoosobowego kwoty 3272,69 zł. W przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego natomiast kwoty 2454,52 zł (na osobę).

    Warto wspomnieć iż bon będzie przysługiwać także w przypadku gdy wysokość przeciętnego rocznego dochodu na osobę będzie przekraczać ww. kwoty. Będzie to kwota w wysokości różnicy między kwotą bonu ciepłowniczego, a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny roczny dochód na osobę.

    Bon ciepłowniczy przyznawany ma być dwukrotnie, w tym:

    • za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. jednorazowo:
      • 500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ i nie wyższa niż 200 zł/GJ,
      • 1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązującej w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ i nie wyższa niż 230 zł/GJ,
      • 1750 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązującej w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ;
    • za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. jednorazowo:
      • 1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ i nie wyższa niż 200 zł/GJ,
      • 2000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązującej w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ i nie wyższa niż 230 zł/GJ,
      • 3500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązującej w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ.

    Zgodnie z założeniami Projektu bon ciepłowniczy nie będzie przysługiwać jeśli jego kwota będzie niższa niż 20 zł.

    Wniosek o bon

    Przy składaniu wniosku przez gospodarstwa wieloosobowe bon będzie wypłacany osobie, która złożyła wniosek jako pierwsza. Pozostałe wnioski pozostawione będą bez rozpoznania.

    W przypadku dwóch lub więcej gospodarstw domowych znajdujących się pod jednym adresem i otrzymujących jeden, wspólny rachunek za dostarczone ciepło, przysługiwać ma tylko jeden bon ciepłowniczy. Gdy wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego złoży więcej niż jedna osoba z tych gospodarstw domowych, bon ten wypłaca się osobie, która złożyła wniosek jako pierwsza. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

    Warto podkreślić, że wniosek składany będzie odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Właściwość ustalana będzie ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która go składa. Złożony powinien zostać na piśmie w postaci papierowej albo elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Składanie wniosków za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. wyznaczono od 3 listopada 2025 r. do 15 grudnia 2025 r. Natomiast za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. termin wyznaczono od 1 czerwca 2026 do 31 lipca 2026 r.

    Termin na rozpatrzenie wniosku wynosić ma 90 dni od dnia jego prawidłowego złożenia. Warto podkreślić iż zgodnie z Projektem przyznanie bonu ciepłowniczego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Co więcej bon wypłacany będzie niezwłocznie po jego przyznaniu oraz otrzymaniu dotacji celowej.

    Wydania decyzji administracyjnej wymagane będzie natomiast w przypadku:

    • odmowy przyznania bonu ciepłowniczego;
    • korekty lub odmowy korekty wysokości przyznanego bonu ciepłowniczego;
    • uchylenia lub zmiany prawa do bonu ciepłowniczego;
    • rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu bonu ciepłowniczego przyznanego albo pobranego nienależnie lub w nieprawidłowo ustalonej wysokości.

    Minister właściwy do spraw energii został zobowiązany do określenia i udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej wzoru wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego oraz wzoru obliczenia jednoskładnikowej ceny ciepła stosowanej w rozliczeniu z odbiorcami.

    Jednoskładnikowa cena dostaw ciepła

    Zgodnie z art. 3 ust. 9 Projektu jednoskładnikowa cena ciepła netto jest ilorazem sumy planowanych dla danej grupy taryfowej przychodów, zgodnie ze stosowaną taryfą dla ciepła, na które składają się przychody przedsiębiorstwa energetycznego ze sprzedaży ciepła, mocy cieplnej i nośnika ciepła powiększone o przychody z opłaty stałej i zmiennej za usługi przesyłania i dystrybucji ciepła i planowanej ilości sprzedanego ciepła dla danej grupy taryfowej.

    W przypadku dostarczania ciepła z lokalnego źródła lub źródeł ciepła, w którym zainstalowana moc cieplna nie przekracza 5 MW, bezpośrednio zasilającym zewnętrzne instalacje odbiorcze – jest to iloraz sumy planowanych przychodów przedsiębiorstwa energetycznego ze sprzedaży mocy cieplnej i sprzedaży ciepła oraz planowanej ilości sprzedanego ciepła ustalonej w ramach kalkulacji aktualnie stosowanych cen lub stawek opłat.

    Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się bezpośrednią sprzedażą wytworzonego ciepła lub przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu ciepłem, lub dystrybutor ciepła, który zawarł umowę o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji ciepła z odbiorcą, który zawarł umowę sprzedaży ciepła z innym przedsiębiorstwem energetycznym jest zobowiązane opublikować jednoskładnikowe ceny dostawy ciepła stosowane w rozliczeniach z odbiorcami w każdej grupie taryfowej w każdym systemie ciepłowniczym, na swojej stronie internetowej lub w sposób zwyczajowo przyjęty.

    Przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek ten ma wykonać, dwukrotnie. Pierwszy raz w terminie do 7 dni od dnia wejścia w życie Projektu w zakresie jednoskładnikowych cen dostawy ciepła jakie stosuje w dniu wejścia w życie ustawy. Następna publikacja nastąpić powinna w terminie do 15 maja 2026 r. w zakresie jednoskładnikowych cen dostawy ciepła jakie stosuje 30 kwietnia 2026 r.

    Maksymalna cena energii elektrycznej

    Z Projektu wynika również zmiana w ustawie z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025.

    W zakresie wsparcia odbiorców energii elektrycznej proponuje się przedłużenie obowiązywania mechanizmu ceny maksymalnej za energię elektryczną dla odbiorców energii w gospodarstwach domowych wynoszącej 500 zł/MWh do dnia 31 grudnia 2025 r.

    Dodatkowo Projekt przewiduje w tym zakresie odpowiednie dostosowanie przepisów dotyczących systemu rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych za stosowanie wobec gospodarstw domowych ceny maksymalnej w IV kw. 2025 r.

    Wniosek o rozliczenie rekompensaty  za okres od dnia 1 października 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. składa się  w terminie od dnia 1 lipca 2026 r. do dnia 31 października 2026 r.

    Zgodnie z art. 18 ust. 1. Projektu w celu zastosowania ceny maksymalnej w rozliczeniach z odbiorcami uprawnionymi, za okres od dnia 1 października 2025 r. do dnia wejścia w życie Projektu, podmiot uprawniony, dokonuje korekty rozliczeń za ten okres w kolejnych okresach rozliczeniowych następujących po dniu wejścia w życie Projektu.

    Warto podkreślić iż wniosek o wypłatę rekompensaty za każdy z miesięcy przypadających w okresie od dnia 1 października 2025 r. do dnia wejścia w życie Projektu składa się do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu jego wejścia w życie.

    Analogiczne założenia względem przedłużenia obowiązywania maksymalnej ceny za energię elektryczną zawiera przedstawiony przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025 (druk sejmowy nr 1633), który obecnie znajduje się w Sejmie na konsultacjach społecznych. Konsultacje te potrwają do 21 września br.

    Pozostałe zmiany

    Dodatkowo, Projekt zawiera zmianę ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy, której celem jest zmodyfikowanie terminów przekazywania danych oraz kalkulacji i publikacji stawek opłaty mocowej.

    Zmianie ulegają także terminy na unieważnienie aukcji mocy w przypadku gdy aukcja mocy została przeprowadzona z naruszeniem przepisów ustawy lub warunków aukcji, lub uczestnik dopuścił się zachowania niezgodnego z przepisami prawa lub regulaminem rynku mocy. Dodatkowo unieważnienie będzie możliwe w przypadku gdy wykonanie umów mocowych zawartych w wyniku aukcji będzie stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii. Termin na takie umorzenie wynosić ma do 14 dni od dnia zakończenia aukcji mocy.

    Jeśli minister do spraw energii stwierdzi brak przesłanek do wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia aukcji mocy informuje o tym niezwłocznie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE).

    Zmiany obejmują również nowy termin przekazywania przez Zarządcę Rozliczeń Prezesowi URE informacji o wysokości kosztów i prognozowanym stanie środków na rachunku opłaty mocowej. W związku z powyższym wcześniejszy 31 sierpnia zastępuje się 30 września każdego roku.

    Prezes URE natomiast po zmianach do 31 października każdego roku zobowiązany jest do publikacji w Biuletynie URE stawki opłaty mocowej na kolejny rok oraz wybranych godzin doby przypadających na szczytowe zapotrzebowanie mocy w systemie.

    Ponadto Projekt przewiduje zawieszenie wypłaty dodatku energetycznego na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym do końca 2027 r.

    Ze wszystkimi zmianami można zapoznać się za pośrednictwem zakładki dla Projektu znajdującej się wykazie Rządowego Centrum Legislacji.

    ***

    Projekt został opublikowany w wykazie Rządowego Centrum Legislacji, jednak od razu został skierowany do Stałego Komitetu Rady Ministrów w trybie, o którym mowa w § 61 ust. 5 ww. uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. 2013 r., poz. 979), tj. z pominięciem uzgodnień, konsultacji publicznych, opiniowania, właściwych komitetów, co wynika z potrzeby jego pilnego przyjęcia. Sam fakt skierowania Projektu do Rady Ministrów potwierdza, że Projekt będzie szybko procedowany i równie prędko zostanie skierowany do Sejmu. 

    Zgodnie z Projektem wejście w życie ma nastąpić z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem art. 15. Przepis odnoszący się do zmian w zakresie maksymalnej ceny energii elektrycznej, wejdzie w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 30 września 2025 r.

    Autorzy: Aleksandra Walczak-Porębska, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.

    Dalsze „mrożenie” cen energii? Jest projekt ustawy o bonie energetycznym

    Aktualności, Ciepłownictwo, Elektroenergetyka, Energetyka, energia elektryczna, Gaz, Samorządy, , , , , Możliwość komentowania Dalsze „mrożenie” cen energii? Jest projekt ustawy o bonie energetycznym została wyłączona

    19 kwietnia 2024 r. w wykazie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (numer w wykazie UD 44, Projekt). Projekt ten uznać można za kontynuację działań nakierowanych na przedłużanie rozwiązań utrzymujących ceny energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła na niższym od rynkowego poziomie. O ostatnio przyjętych w tym zakresie mechanizmach pomocowych pisaliśmy w artykule „Zamrożenie cen energii – co się zmieni?”. Aktualnie dalej obowiązują przepisy ustawy z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustawy w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2760, Ustawa), jednak zakończy się to wraz z końcem czerwca tego roku. Projekt wprowadza istotne zmiany w stosunku do wciąż funkcjonujących rozwiązań i to na ich przedstawieniu skupimy się w dzisiejszym artykule.

    Bon energetyczny

    Wśród zaproponowanych w Projekcie przepisów znaleźć można propozycję skorzystania ze świadczenia pieniężnego przez gospodarstwa domowe w postaci tzw. bonu energetycznego. Przesłanką otrzymania bonu jest wysokość dochodów, które dla osoby w gospodarstwie jednoosobowym nie będą mogły przekroczyć 2500 zł lub 1700 zł, jeśli jest to gospodarstwo wieloosobowe.

    Beneficjentami świadczenia będą mogły zostać nie tylko gospodarstwa domowe o niskich dochodach, ale również odbiorcy wrażliwi energii elektrycznej oraz domostwa, w których występuje zjawisko nadmetrażu. Sytuacja ta ma miejsce m.in. przy samotnym zamieszkiwaniu lokalu, który został wykluczony z przyznania dodatku mieszkaniowego w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1335). Bon otrzymać mają również emeryci, których świadczenia znajdują się poniżej minimalnej emerytury lub emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze.

    Ceny energii elektrycznej

    Z Projektu wynika konieczność dokonania zmian w taryfach obrotu energią elektryczną. Wiązać się to będzie z obowiązkiem złożenia do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE) zmienionych taryf, celem zatwierdzenia, które nie będą obowiązywać krócej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. Co więcej, zapowiadane jest przedłużenie obowiązywania ceny maksymalnej za energię elektryczną dla odbiorców w gospodarstwach domowych. Z uwagi na fakt, iż aktualna cena maksymalna ma obowiązywać do połowy tego roku, nowo ustalona cena w wysokości 500zł/MWh będzie obowiązywać od 1 lipca 2024 r. Dalsze stosowanie ceny maksymalnej wiązać się będzie z wypłacaniem przedsiębiorstwom rekompensaty.

    Należy wskazać, że projektowane zmiany dotyczyć będą także cen paliw gazowych, m. in. poprzez zmianę ich ceny maksymalnej. Cena maksymalna dla paliw gazowych ma być dostosowana do poziomu taryfy zatwierdzonej dla przedsiębiorstwa energetycznego będącego sprzedawcą z urzędu lub ma być ustanowiona na poziomie taryfy obowiązującej 1 stycznia 2022 r. dla tego przedsiębiorstwa. Ponadto zmianie ulegnie system wypłaty rekompensat dla sprzedawców, którzy stosują cenę maksymalną. Projekt ma wpłynąć również na ponowną analizę taryf sprzedawców z urzędu, co w konsekwencji wpłynie również na rozliczenia zysków i strat przy skróconym obowiązywaniu obecnej taryfy.

    Nowe przepisy zakładają również, że przedłużeniu ulegnie także system ceny maksymalnej za dostawy ciepła, który ma zostać przedłużony aż do 30 czerwca 2025 r.

    Zmiany w ustawie Prawo energetyczne

    Projekt obejmuje także wprowadzenie zmian do ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266, Prawo energetyczne). Dodane mają zostać przepisy art. 45aa zwiększające kompetencje Prezesa URE o możliwość wglądu do dokumentów dotyczących wyposażenia budynku wielolokalowego w przyrządy pomiarowe lub inne urządzenia pomiarowe. Inna modyfikacja dotyczy obowiązku Prezesa URE polegającego na ogłaszaniu wysokości wskaźnika referencyjnego, który stosuje się przy obliczaniu planowanych przychodów ze sprzedaży ciepła przyjmowane do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfie dla ciepła dla jednostek kogeneracji (art. 47 ust. 2g Prawa energetycznego). Na skutek wejścia w życie Projektu wysokość wskaźnika ma być ogłaszana nie tylko do 31 marca, ale i do 30 września każdego roku.

    Kolejną ważna modyfikacja dotyczy wejście w życie przepisów dotyczących prosumenta wirtualnego energii odnawialnej – zdecydowano się przesunąć w czasie moment, od którego zaczną obowiązywać, z uwagi na ich funkcjonalny związek z Centralnym Systemem Informacji Rynku Energii. Ten ostatni zacznie działać dopiero z początkiem lipca 2025 r., a więc prawie rok po dniu, w którym miały wejść w życie przepisy o prosumencie wirtualnym (2 lipca 2024 r.). Z uwagi na tę rozbieżność Projekt ma spowodować, że przepisy prosumenckie także zaczną obowiązywać z początkiem lipca 2025 r.

    Pozostałe zmiany

    W Projekcie zaproponowano szereg ważnych zmian, jednak poza już wymienionymi, wspomnimy jedynie o paru.

    W związku z kontynuacją działań chroniących odbiorców energii w Projekcie wysunięto propozycje zmian odnoszących się do terminów na składanie wniosków w zakresie mechanizmu wypłaty rekompensat przez Zarządcę Rozliczeń S.A. Proponuje się także doprecyzowanie i uzupełnienie przepisów umożliwiających stosowanie przez sprzedawców upustu na rachunku w rozliczeniach z odbiorcami energii elektrycznej w 2024 r. z tytułu oszczędnego zużycia tej energii m.in. poprzez doprecyzowanie terminów na wypłatę upustu i sposobu jego obliczania dla prosumentów. Zmianie ulegną również przepisy dotyczące sprawozdań częściowych i końcowego, a także zapewnienie efektywności funkcjonowania obowiązku odpisu na Fundusz dla wszystkich podmiotów zobowiązanych do jego dokonania.

    Ze wszystkimi zmianami można zapoznać się za pośrednictwem zakładki dla Projektu znajdującej się wykazie Rządowego Centrum Legislacji.

    ***

    Projekt został opublikowany w wykazie Rządowego Centrum Legislacji, jednak od razu został skierowany do Stałego Komitetu Rady Ministrów w trybie, o którym mowa w § 61 ust. 5 ww. uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. 2013 r., poz. 979), tj. z pominięciem uzgodnień, konsultacji publicznych, opiniowania, właściwych komitetów, co wynika z potrzeby jego pilnego przyjęcia. Oznacza to, że Projekt bardzo szybko będzie procedowany przez Radę Ministrów i równie prędko zostanie skierowany do Sejmu. Czas jest wyjątkowo istotny, gdyż parlamentarzyści, a później Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej muszą zdążyć przed utratą mocy obowiązującej Ustawy. O wszelkich zmianach dotyczących Projektu będziemy informować w kolejnych artykułach.

    Autorzy: Aleksandra Walczak, Marcel Krzanowski, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.

    Specustawa gazowa 2023 – część I: system rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych oraz zasady odprowadzania odpisu gazowego na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny

    Aktualności, Energetyka, Gaz, , , , Możliwość komentowania Specustawa gazowa 2023 – część I: system rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych oraz zasady odprowadzania odpisu gazowego na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny została wyłączona

    W jednym z poprzednich artykułów krótko przedstawiliśmy założenia (jeszcze wtedy projektu) ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (specustawa gazowa 2023). Jej głównym celem jest utrzymanie rozwiązań osłonowych obowiązujących w 2022 r. na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu, a tym samym dalsze zminimalizowanie podwyżek cen paliwa gazowego dla najbardziej wrażliwych odbiorców. Na mocy ustawy są wdrażane także przepisy Rozporządzenia Rady (UE) 2022/1854 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii.

    Specustawa gazowa 2023 wprowadza bardzo wiele istotnych zmian, których nie sposób przedstawić w jednym artykule. Wobec tego postanowiliśmy przygotować dla Państwa dwuczęściowy cykl artykułów, w których prezentujemy jej kluczowe elementy. Ten dzisiejszy poświęcony jest dwóm zasadniczym kwestiom uregulowanym w specustawie gazowej 2023. Pierwszą z nich są zasady i tryb przyznawania i wypłacania rekompensat dla przedsiębiorców energetycznych z tytułu stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych lub stawek opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych, z kolei drugą są zasady i tryb wprowadzenia obowiązku przekazywania gazowego odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny.

    Rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych

    Specustawą gazową 2023 wprowadzono obowiązek stosowania przez sprzedawców paliw gazowych w rozliczeniach z odbiorcami uprawnionymi, czyli odbiorcami wymienionymi w art. 62b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (do tej grupy należą przede wszystkim odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych), ceny maksymalnej w wysokości 200,17 zł/MWh. Mechanizm obowiązywać będzie w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Za każdy miesiąc kalendarzowy stosowania ceny maksymalnej sprzedawcy przysługuje rekompensata wypłacana przez Zarządcę Rozliczeń S.A. (Zarządca Rozliczeń) na wniosek złożony nie później niż 30 kwietnia 2024 r. Z możliwości uzyskania rekompensat zostali wyłączeni sprzedawcy, którzy ustalili w ramach zawartych ze swoimi odbiorcami umów albo zatwierdzonych taryf na 2023 r., ceny korzystniejsze niż cena maksymalna. W przypadku zmiany taryfy w okresie obowiązywania ceny maksymalnej paliw gazowych, podmiot uprawniony może wystąpić z wnioskiem o wypłatę rekompensaty za okres od dnia obowiązywania zmienionej taryfy, przy czym rekompensatę oblicza się proporcjonalnie do okresu stosowania zmienionej taryfy. Warto nadmienić, że w przeciwieństwie do poprzednich rozwiązań, nie przewiduje się wypłat zaliczek.

    W przeciwieństwie do dotychczasowych rozwiązań ochronnych, specustawa gazowa 2023 wprowadza także ochronę w zakresie opłat za usługę dystrybucji paliw gazowych. Odbiorcy uprawnieni będę uiszczać opłatę za usługi dystrybucyjne na poziomie nie wyższym niż ten wynikający z taryfy zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki dla operatora systemu dystrybucyjnego i obowiązującej na 1 stycznia 2022 r. W przypadku odrębnie zawartej umowy o świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych, przedsiębiorstwa dystrybucji otrzymują informację od sprzedawców, co do których podmiotów stosować stawki taryfy dystrybucyjnej na 2022 r. W przypadku umowy kompleksowej, przedsiębiorstwa dystrybuujące paliwa gazowe prowadzą rozliczenia ze sprzedawcami przy uwzględnieniu stawek taryfy dystrybucyjnej na 2022 r., a sprzedawcy stosują te stawki do odbiorców uprawnionych. Wysokość rekompensat dla przedsiębiorstw dystrybucji wynosi różnicę między wysokością opłat naliczonych za usługi dystrybucji paliw gazowych wynikającej ze stawek taryfowych na 2023 r. a wysokością opłat naliczonych za te same usługi ze stawek opłat z ostatniej stosowanej w 2022 r. taryfy dystrybucyjnej dla odbiorców uprawnionych, dla ilości paliw gazowych dostarczonych w 2023.

    Obowiązki podmiotu uprawnionego

    Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące zasad składania wniosku o wypłatę rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych:

    • Podmiot uprawniony składa wniosek o wypłatę rekompensaty wyłącznie w formie elektronicznej do Zarządcy Rozliczeń. Wniosek składa się przy użyciu formularza udostępnionego na stronie internetowej administrowanej przez Zarządcę Rozliczeń i opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym osób uprawnionych do reprezentacji podmiotu uprawnionego;
    • Zarządca Rozliczeń weryfikuje wniosek pod względem poprawności określenia wysokości rekompensaty, prawidłowości dokonanych obliczeń i kompletności wymaganych dokumentów;
    • Wniosek o wypłatę oprócz zrealizowania wspomnianych warunków musi spełnić warunki formalne określone w przepisie art. 5 ust. 5 specustawy gazowej 2023. Gdy wniosek o wypłatę rekompensaty zawiera braki formalne lub błędy obliczeniowe albo budzi uzasadnione wątpliwości Zarządcy Rozliczeń co do zgodności ze stanem rzeczywisty, Zarządca Rozliczeń, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku wezwie podmiot uprawniony do usunięcia braków lub błędów;
    • Podmiot uprawniony sam dokonuje obliczenia wysokości rekompensaty na podstawie wzoru przedstawionego w treści przepisu art. 4 ust. 2 specustawy gazowej 2023, co musi uczynić rzetelnie i poprawnie pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia;
    • W przypadku gdy niemożliwe jest uzyskanie rzeczywistych danych dotyczących ilości paliwa gazowego dostarczonego do danego odbiorcy paliw gazowych, dopuszcza się podanie ilości paliwa gazowego prognozowanej do dostarczenia dla tego odbiorcy;
    • Podmiot uprawniony składa wniosek o wypłatę rekompensaty do Zarządy Rozliczeń, do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, dla którego składany jest wniosek o wypłatę rekompensaty, przy czym za styczeń 2023 r. wniosek należy złożyć nie wcześniej niż od dnia 15 lutego 2023 r.;
    • Wniosek złożony z uchybieniem terminu pozostawiony zostanie bez rozpoznania;
    • W przypadku pozytywnej weryfikacji wniosku o wypłatę rekompensaty Zarządca Rozliczeń zatwierdza wniosek i dokonuje wypłaty rekompensaty w terminie 45 dni od dnia otrzymania prawidłowo sporządzonego wniosku;
    • Zarządca Rozliczeń może dokonać wyrównania różnicy rekompensaty wypłaconej, w przypadku gdy jest ona niższa niż kwota rekompensaty wynikającej z rozliczenia. Tak samo podmiot uprawniony może zostać wezwany do zwrotu nienależnie pobranych środków w przypadku nadpłaconej kwoty rekompensaty;
    • Podmiot uprawniony nie może w okresie 12 miesięcy od dnia wypłaty rekompensaty za ostatni miesiąc zaprzestać wykonywania działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami gazowymi lub w zakresie usług dystrybucji paliw gazowych lub wypowiedzieć umowy zawarte z więcej niż z połową odbiorców, którzy korzystali w 2023 r. w rozliczeniach z tym podmiotem z ceny maksymalnej paliw gazowych lub stawek opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych, gdyż w przeciwnym wypadku kwotę wypłaconą temu podmiotowi uzna się za pobraną niezależnie i podmiot uprawniony zostanie zobowiązany do jej zwrotu w całości wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia otrzymania rekompensaty.

    Odpis gazowy na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny

    Rekompensaty, o których mowa wyżej, będą finansowane ze środków przekazanych do Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, który będzie zasilany środkami przekazanymi jako odpis gazowy na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny.

    Odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny są zobowiązane uiszczać przedsiębiorstwa wydobywające gaz ziemny. Na podstawie art. 25 ust. 2 specustawy gazowej 2023 Rada Ministrów uzyskała uprawnienie do wydania rozporządzenia określającego sposób ustalania wysokości gazowego odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, biorąc pod uwagę konieczność równoważenia interesów uczestników rynku gazu ziemnego. Organ skorzystał z tego uprawnienia wydając rozporządzenie z dnia 30 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości gazowego odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, które weszło w życie z ostatnim dniem grudnia 2022 r. W drodze rozporządzenia Rada Ministrów określiła wzór, w oparciu o który przedsiębiorcy mają obliczać wysokość gazowego odpisu. Na poziomie specustawy gazowej 2023 przesądzono jedynie, że wpłacana kwota może wynosić maksymalnie równowartość średniej ceny ważonej wolumenem zawartych transakcji w kontraktach rocznych na TGE Y-23 w okresie od początku notowania tego instrumentu do dnia wejścia w życie ustawy na giełdzie towarowej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych.

    Środki z tytułu odpisów mają być przelewane na rachunek Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny do 20. dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu rozliczenia. Przedsiębiorstwo wydobywające gaz ziemny przekazuje do Zarządy Rozliczeń w terminie do 25. dnia każdego miesiąca sprawozdanie potwierdzające gazowy odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny za poprzedni miesiąc. Sprawozdanie powinno czynić zadość wymogom z art. 27 ust. 2 specustawy gazowej 2023. Z własnej inicjatywy lub na wniosek Zarządcy Rozliczeń Prezes Urzędu Regulacji Energetyki może przeprowadzić kontrolę zgodności informacji i oświadczeń złożonych w sprawozdaniu. Zarządca Rozliczeń weryfikuje sprawozdanie pod względem kompletności przekazanych danych i prawidłowości dokonanych obliczeń w zakresie danych zawartych w sprawozdaniu.

    Autorzy: r.pr. Kamil Iwicki, Jakub Kawalerski, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.

    Program „Ciepło z rekompensatą” oraz dodatki dla odbiorców ciepła – kto i jak może na nich skorzystać?

    Aktualności, Ciepłownictwo, Energetyka, Samorządy, , , , Możliwość komentowania Program „Ciepło z rekompensatą” oraz dodatki dla odbiorców ciepła – kto i jak może na nich skorzystać? została wyłączona

    2 września 2022 r. Sejm uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Ustawa). Jej głównym celem jest zapewnienie wsparcia dla gospodarstw domowych i instytucji użyteczności publicznej przez zmniejszenie opłat wynikających ze wzrostu cen paliw. Przewiduje się, że ruch te pozwoli obniżyć wysokość ponoszonych przez odbiorców opłat za dostawy ciepła na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej wynikających ze wzrostu cen paliw, w tym także tych przenoszonych w czynszach przez gospodarstwa domowe czy wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe. Ustawa nie obejmuje jednak przedsiębiorstw energetycznych wytwarzających ciepło systemowe z gazu ziemnego z uwagi na regulacje w zakresie pomocy publicznej.

    W artykule przedstawiamy najważniejsze zmiany wynikające z Ustawy.

    Średnia cena wytwarzania ciepła z rekompensatą – program „Ciepło z rekompensatą”

    Ustawa ma ograniczyć wzrost cen ciepła i kosztów podgrzania ciepłej wody dla gospodarstw domowych i instytucji użyteczności publicznej w drodze pokrycia części kosztów ponoszonych przez odbiorców ciepła wobec przedsiębiorstw ciepłowniczych, czyli rekompensat.

    Zarówno przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesję i wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła, jak i wytwórcy ciepła niemający obowiązku posiadania koncesji, którzy zaopatrują odbiorców w ciepło na cele mieszkaniowe lub użyteczności publicznej, będą stosować średnią cenę ciepła z rekompensatą, w której średnia cena ciepła zostaje ograniczona do średniej ceny wytwarzanego ciepła wynoszącej w kwotach netto:

    • dla źródeł ciepła zasilanych przez gaz i olej opałowy – 150,95 zł/GJ oraz
    • dla pozostałych źródeł – 103,82 zł/GJ.

    Przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję i wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła, które jest dostarczane do wskazanych w Ustawie odbiorców ciepła dla:

    • każdego źródła ciepła lub
    • grupy źródeł ciepła stosujących ten sam rodzaj paliwa, z których żadne nie przekracza 5 MW zainstalowanej mocy cieplnej

    – ustala na podstawie taryfy dla ciepła zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE), cenę ciepła, cenę za zamówioną moc cieplną i cenę nośnika ciepła lub stawkę opłaty miesięcznej za zamówioną moc cieplną i stawkę opłaty za ciepło z rekompensatą wynikające ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, uwzględniając planowane wielkości uwzględnione w zatwierdzonej taryfie.

    Gdy przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła, które jest dostarczycielem ciepła do odbiorców wskazanych w Ustawie, i dla którego nie istnieje obowiązek uzyskania koncesji, lub które jest zwolnione z obowiązku przedkładania taryf dla ciepła do zatwierdzania Prezesowi URE, dla każdego źródła lub grupy źródeł stosujących ten sam rodzaj paliwa, kalkuluje ceny lub stawki opłat zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 7 kwietnia 2020 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło oraz ustala składniki średniej ceny wytwarzania ciepła wynikające ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą.

    Rekompensaty mają być wypłacane miesięcznie na wniosek podmiotu uprawnionego przez:

    • Zarządcę Rozliczeń S.A. – w przypadku przedsiębiorstwa energetycznego posiadającego koncesję i wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła;
    • wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, właściwego ze względu na miejsce siedziby podmiotu uprawnionego – w przypadku przedsiębiorstwa energetycznego, które nie wymaga uzyskania koncesji lub zwolnione jest z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzania Prezesowi URE.

    Rekompensaty będą wypłacane za okres od 1 października 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r.

    Dodatek dla gospodarstw domowych

    Dla indywidualnych źródeł ciepła przewiduje się dodatek przysługujący gospodarstwu domowemu, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła dla tego gospodarstwa jest:

    • kocioł na paliwo stałe,
    • kominek,
    • koza,
    • ogrzewacz powietrza,
    • trzon kuchenny,
    • piecokuchnia,
    • piec kaflowy na paliwo stałe zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym albo innym rodzajem biomasy,
    • kocioł gazowy na skroplony gaz LPG albo
    • kocioł olejowy.

    Warunkiem koniecznym do uzyskania dodatku jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.

    Zaproponowany w Ustawie dodatek dla gospodarstw domowych wynosi:

    • 3000 złotych – w przypadku gdy głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe zasilany peletem drzewnym lub innym rodzajem biomasy,
    • 1000 złotych – w przypadku gdy głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane drewnem kawałkowym,
    • 500 złotych – w przypadku gdy głównym źródłem ciepła jest kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG,
    • 2000 złotych – w przypadku gdy głównym źródłem ciepła jest kocioł olejowy.

    Dodatek dla podmiotów wrażliwych

    Ponadto ma zostać wprowadzony dodatek dla podmiotów wrażliwych ponoszących koszty zakupu węgla kamiennego, brykietu lub peletu zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego albo peletu drzewnego albo innego rodzaju biomasy albo gazu skroplonego LPG albo oleju opałowego, wykorzystywanych na cele ogrzewania, w związku z wykonywaniem przez te podmioty ich działalności podstawowej. Dotyczyć on może jednorazowo wybranego źródła ciepła. Wysokość dodatku stanowić będzie 40% wzrostu kosztów związanych z zaopatrzeniem w ciepło.

    Do podmiotów wrażliwych planuje się zaliczyć m.in.:

    • podmioty udzielające świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w zakresie, w jakim zużywają ciepło na potrzeby udzielania tych świadczeń,
    • jednostki organizacyjne pomocy społecznej w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w zakresie, w jakim zużywają ciepło na potrzeby świadczenia pomocy społecznej,
    • noclegownie albo ogrzewalnie, o których mowa w art. 48a ust. 3 albo 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zakresie, w jakim zużywają ciepło na potrzeby podstawowej działalności,
    • jednostki organizacyjne wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w zakresie, w jakim zużywają ciepło na potrzeby podstawowej działalności czy
    • podmioty systemu oświaty, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w zakresie, w jakim zużywają ciepło na potrzeby podstawowej działalności.

    Granicznym terminem na składanie wniosków o wypłatę zarówno dodatku dla gospodarstw domowych, jak i wniosku o wypłatę dodatku dla podmiotów wrażliwych będzie 30 listopada 2022 r., a organy gminy w ciągu miesiąca rozpatrzą i wypłacą przyznany dodatek.

    Dodatki mają być przyznawane za pomocą informacji, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnych przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast). Jako narzędzie weryfikacji spełnienia warunków uzyskania dodatku, gminy mają zapewniony dostęp do danych zawartych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.

    Zmiana terminu udostępnienia infrastruktury niespełniającej wymogów pozwalających uznać ją za gazociąg bezpośredni lub sieć gazociągów kopalnianych

    Ważną konsekwencją dla branży gazowniczej są także zmiany, jakie Ustawa wprowadza w ustawie z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1093, z późn. zm.) (Nowelizacja).

    Nowelizacja zmodyfikowała definicję legalną terminu „gazociąg bezpośredni” oraz miała doprowadzić do przeniesienia przez przedsiębiorstwa energetyczne, eksploatujące infrastrukturę niespełniającą wymogów pozwalających uznać ją odpowiednio za gazociąg bezpośredni lub sieć gazociągów kopalnianych, tejże infrastruktury do operatora systemu dystrybucyjnego gazowego w ciągu 24 miesięcy od jej wejścia w życie. Termin ten upływa z dniem 3 lipca 2023 r.

    Skutkiem zastosowania się do powyższego, na infrastrukturze, której nie można zakwalifikować jako gazociąg bezpośredni lub sieć gazociągów kopalnianych, miał pojawić się operator systemu dystrybucyjnego. Koszty obsługi tej infrastruktury przez operatora miały być pokrywane przez odbiorców końcowych, zgodnie z ogólnymi zasadami. W związku z tym miały wygasnąć umowy, w oparciu o które odbiorcy końcowi nabywali gaz ziemny od dotychczasowych dostawców za pośrednictwem gazociągów bezpośrednich bądź systemów gazociągów kopalnianych, a nowe umowy – przewidujące oprócz ceny paliwa gazowego również ponoszenie kosztów jego dystrybucji przez odbiorców – miały zostać zawarte albo wskutek inicjatywy samych odbiorców albo automatycznie.

    Powyższe oznacza, że dla części z odbiorców przyłączonych do tej infrastruktury koszty nabycia paliwa gazowego miały istotnie wzrosnąć. Wobec wysokiej inflacji oraz niepewności, jaka związana jest z wojną na terytorium Ukrainy, w drodze Ustawy wprowadzono przesunięcie o kolejne 12 miesięcy (z 24 na 36 miesięcy) terminu na przekazanie przez przedsiębiorstwo energetyczne operatorowi systemu dystrybucyjnego gazowego infrastruktury która nie spełnia warunków uznania jej za gazociągi bezpośrednie lub sieci gazociągów kopalnianych.

    Ustawa zostanie teraz przekazana Marszałkowi Senatu oraz Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej. Planuje się bardzo szybkie jej wejście w życie – Ustawa ma zacząć obowiązywać następnego dnia od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

    W wyniku omawianej nowelizacji mają nastąpić także inne ważne zmiany, z którymi zachęcamy się zapoznać. Więcej informacji dotyczących Ustawy znajdą państwo pod poniższymi linkami:

    [LINK]

    [LINK]

    Autor: Marcel Krzanowski, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.