gwarancje pochodzenia

Nowy system wsparcia dla biometanu – UD332

Aktualności, Energetyka, OZE, , , , Możliwość komentowania Nowy system wsparcia dla biometanu – UD332 została wyłączona

Projekt ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (UD332) ma na celu wprowadzenie rozwiązań sprzyjających rozwojowi odnawialnych źródeł energii
w Polsce, w szczególności w obszarze biometanu oraz energetyki wiatrowej.

Szczególny nacisk w projekcie położono na rozwój rynku biogazu, biogazu rolniczego i biometanu poprzez wprowadzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla instalacji wytwarzających biometan, a także ułatwień dla realizacji gazociągów bezpośrednich umożliwiających transport biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu od wytwórcy do odbiorcy końcowego z pominięciem systemu gazowego.

Projekt wprowadza ponadto ułatwienia w procesie inwestycyjnym oraz  lokalizowaniu elektrowni wiatrowych.

Nowy system wsparcia dla biometanu

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy o odnawialnych źródłach energii, wytwórcy biometanu mają możliwość skorzystania z systemu wsparcia „feed-in-premium” (FIP), w ramach którego przysługuje im prawo do pokrycia tzw. ujemnego salda, tj. różnicy pomiędzy tzw. stałą ceną dla biometanu (ustaloną na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu) a cenami giełdowymi gazu ziemnego obowiązującymi w okresie sprzedaży biometanu. Okres wsparcia w ramach mechanizmu FIP wynosi 20 kolejnych lat, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2051 r. Rozwiązanie takie ma na celu zapewnienie rentowności biometanowni, na wypadek gdyby rynkowe ceny biometanu takiej rentowności w przyszłości nie zapewniały.

Co jednak istotne, system FIP jest dostępny wyłącznie dla wytwórców wytwarzających biometan w biometanowniach o łącznej mocy nie większej niż 1 MW, co oznacza, że przedsiębiorcy zamierzający wytwarzać biometan w większych biometanowniach takiego wsparcia są pozbawieni. Niewątpliwie jest to czynnik hamujący rozwój większych biometanowni w Polsce.

W ramach projektowanej ustawy przewiduje się więc wdrożenie nowego „aukcyjnego” systemu wsparcia dla wytwórców biometanu, który będzie dostępny dla wszystkich wytwórców biometanu, tj. zarówno wytwórców wytwarzających biometan w biometanowniach o mocy nie większej niż 1 MW, jak również dla wytwórców wykorzystujących instalacje o większej mocy.

Tym samym wytwórcy biometanu w biometanowniach o mocy większej niż 1 MW uzyskają możliwość skorzystania z systemu wsparcia, co powinno – w założeniu – sprzyjać dynamicznemu rozwojowi dużych biometanowni w Polsce. Z kolei wytwórcy zamierzający wytwarzać biometan w biometanoniach o mocy nie większej niż 1 MW, będą musieli wybrać czy zamierzają skorzystać z mechanizmu FIP, czy też z nowego mechanizmu „aukcyjnego”. Projekt wyklucza bowiem możliwość równoczesnego uczestnictwa w obu systemach.

System Aukcyjny

Wytwórca, w ramach systemu aukcyjnego, również będzie miał prawo do pokrycia tzw. ujemnego salda, przy czym w tym systemie podstawą do jego wyliczenia będzie cena zaoferowana przez wytwórcę w wygranej aukcji. Tak więc warunkiem uzyskania wsparcia będzie przystąpienie i wygranie aukcji.

W aukcjach będzie mógł uczestniczyć biometan wytworzony z biogazu rolniczego powstałego wyłącznie z dopuszczonych ustawowo substratów lub z biogazu wytworzonego z biomasy spełniającej kryteria zrównoważonego rozwoju.

Warunkiem przystąpienia do aukcji będzie uzyskanie zaświadczenia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o dopuszczeniu do udziału, a także spełnienie wymogów technicznych i inwestycyjnych, w szczególności dotyczących uzyskania przyłączenia do sieci gazowej, pierwszego wprowadzenia biometanu do sieci po zamknięciu sesji aukcji oraz relatywnie „nowego” parku technologicznego (tj. urządzenia służące do wytwarzania biometanu muszą zostać wyprodukowane w okresie 48 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień wytworzenia po raz pierwszy biometanu).

Aukcje będą organizowane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki co najmniej raz w roku, oddzielnie dla instalacji poniżej 2 MW i dla instalacji o mocy co najmniej 2 MW, przy czym Rada Ministrów będzie określała w trzyletniej perspektywie maksymalne wolumeny i wartości biometanu możliwe do zakontraktowania. Projekt dopuszcza także udział w aukcjach instalacji zlokalizowanych poza Polską, o ile zapewniona zostanie gwarancja fizycznego przesyłu biometanu do Polski.

Aukcję wygrają wytwórcy oferujący najniższą cenę sprzedaży, nie wyższą niż cena maksymalna określona w rozporządzeniu wydanym przez Ministra Klimatu i Środowiska.

Zwycięzcy aukcji uzyskają prawo do pokrycia ujemnego salda przez okres 20 lat liczony od pierwszej sprzedaży biometanu objętego wsparciem, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2054 r.

Projekt przewiduje także rozbudowane obowiązki sprawozdawcze i informacyjne wytwórców, mechanizm okresowego rozliczania wolumenów sprzedaży, sankcję w postaci trzyletniej karencji w razie niewprowadzenia biometanu do sprzedaży w wymaganym terminie, rozszerzone kompetencje kontrolne Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Gazociąg bezpośredni

W ramach projektowanej ustawy planuje się także wprowadzenie dodatkowych ułatwień w zakresie budowy gazociągów bezpośrednich, a więc gazociągów umożliwiających transport paliw gazowych do odbiorców z pominięciem systemu gazowego. Celem wprowadzanych zmian jest umożliwienie transportu biogazu, biogazu rolniczego i biometanu od wytwórcy do odbiorcy końcowego, z pominięciem systemu gazowego, co ma ułatwić korzystanie z lokalnych źródeł gazu odnawialnego i optymalne wykorzystanie surowców.

W pierwszej kolejności złagodzono przesłanki udzielenia zgody przez Prezesa URE na budowę takiego gazociągu, jeżeli będzie on służył dostarczaniu do odbiorcy biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu. W takiej sytuacji zgoda nie będzie uzależniana przez regulatora od stopnia wykorzystania istniejącej sieci gazowej lub wydanej odmowy świadczenia usług przesyłania lub dystrybucji, a więc przesłanek stanowiących aktualnie podstawę decyzji Prezesa URE. 

Gazociągi bezpośrednie będą funkcjonować zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu ministra właściwego ds. klimatu, uwzględniającymi specyfikę biogazu i biometanu. Z kolei art. 7a1 nakłada obowiązek przestrzegania parametrów jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska, pod rygorem obowiązku zaprzestania transportu takiego biometanu. .

Ponadto projekt rozszerza kary pieniężne za brak zgłoszeń rozpoczęcia lub zakończenia eksploatacji. Przepisy przejściowe regulują sytuację gazociągów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy, nakazując ich zgłoszenie do Prezesa URE w ciągu 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy i stosowanie wcześniejszych regulacji dla wcześniejszych pozwoleń.

Zwiększenie kaloryczności biometanu

Niezależnie od powyższych zmian, w ramach projektowanej ustawy podjęto próbę rozwiązania wątpliwości prawnych związanych możliwością dodawania paliw kopalnych do biometanu korzystającego z systemu wsparcia FIP, celem zwiększania jego kaloryczności i dostosowania do wymogów operatorów systemów dystrybucyjnych. Ustawa wprost dopuszcza możliwość dodawania do biometanu wytwarzanego w ramach systemu wsparcia FIP gazów wytworzonych z surowców innych niż biomasa, takich jak np. propan, celem zapewnienia dostosowania paliwa do wymogów jakościowych sieci.

Nowe przepisy określają ponadto sposób obliczania ilości biometanu wprowadzonego do sieci w takich przypadkach oraz nakładają na wytwórcę obowiązek zapewnienia operatorowi systemu, w tym operatorowi rozliczeń OZE, dostępu do danych pomiarowych dotyczących ilości dodawanych gazów, przy czym operator systemu dystrybucyjnego przekazując dane rozliczeniowe informuje również o wolumenie gazu kopalnego dodanego do biometanu.

Zmiana ta ma jednoznacznie przesądzić, że tzw. „propanowanie” biometanu nie wyłącza możliwości uzyskania wsparcia w ramach systemów przewidzianych w ustawie, pod warunkiem odrębnego określenia przez wytwórcę ilości „czystego” biometanu oraz ilości paliwa kopalnego dodanego do tego biometanu.

Doprecyzowano także, że dla biometanu wzbogaconego paliwem kopalnym, w tym biometanem, możliwe jest uzyskanie gwarancji pochodzenia.

Gwarancje pochodzenia dla biometanu

Nowelizacja dotyka również kwestii wniosków o wydanie gwarancji pochodzenia dla biometanu. W szczególności wprowadza możliwość składania wniosku w formie elektronicznej, co w założeniu powinno przyspieszyć procedurę wydawania takich gwarancji.  

Nowa definicja biomasy

Projekt wprowadza nową, ujednoliconą definicję biomasy w ustawie o OZE, dopasowując ją do definicji zawartej w ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Jednocześnie doprecyzowano ostatnią część definicji poprzez wyodrębnienie pozostałości przemysłowych, celem było rozstrzygnięcie, że ulegające biodegradacji pozostałości przemysłowe pochodzenia biologicznego uznawane są za biomasę, nawet jeśli nie pochodzą bezpośrednio z rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa czy akwakultury ani z powiązanych działów przemysłu, ponieważ spełniają te same kryteria, co biodegradowalne odpady przemysłowe pochodzenia biologicznego.

Dodatkowo rozdzielono w definicji pojęcia „produkty lub odpady pochodzące z rolnictwa, rybołówstwa, akwakultury lub leśnictwa” oraz „pozostałości z rolnictwa, rybołówstwa, akwakultury lub leśnictwa”, gdyż to drugie pojęcie jest odrębnie zdefiniowane w ustawie. W definicji pozostawiono również „odpady z uzdatniania wody i oczyszczania ścieków”, aby uniknąć wątpliwości co do traktowania tych surowców jako odnawialnych źródeł energii.

Energetyka Wiatrowa

W ramach projektowanej ustawy wprowadza się ponadto zmiany mające na celu wdrożenie ułatwień
w lokalizowaniu farm wiatrowych.

W tym obszarze zakłada się przede wszystkim zmiany w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwana dalej „ustawą o planowaniu”).

Ustawa porządkuje procedury związane z uchwalaniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (MPZP) w gminach lokalizujących elektrownie wiatrowe.

Do ustawy o planowaniu przeniesiono przepisy określające wymogi, jakie powinny spełniać ustalenia MPZP (tj. obecny art. 7 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych), które lokalizują elektrownie wiatrowe (tj. określenie maksymalnej całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej, maksymalnej średnicy wirnika wraz z łopatami, maksymalnej liczby elektrowni wiatrowych oraz określenie obszaru objętego planem).

Ponadto obecna treść ustawy o inwestycjach nakłada na organy gminy sporządzające plany miejscowe dodatkowe wymogi konsultacyjne (zakładające różne terminy) ponad obowiązujący obecnie proces prowadzenia konsultacji społecznych MPZP, który wynika ze zmian zawartych w nowelizacji ustawy o planowaniu. Powyższe rozwiązanie budziło szereg wątpliwości interpretacyjnych odnośnie konieczności równoczesnego stosowania przepisów ustawy o inwestycjach i ustawy o planowaniu. Projektowana ustawa zakłada, iż wymogi konsultacyjne dla MPZP lokalizujących elektrownie wiatrowe znajdą się w jednej ustawie, tj. ustawie o planowaniu.

Projekt ustawy uwzględnia również obowiązki informacyjne wobec społeczności lokalnej. Organy gminy będą zobowiązane do przeprowadzenia przynajmniej jednego spotkania informacyjnego na etapie składania wniosku do projektu MPZP. Jednocześnie obowiązek przekazywania informacji mieszkańcom gmin pobliskich oraz prowadzenia z nimi konsultacji został uproszczony.

Projektowana ustawa rezygnuje z budzącego kontrowersje mechanizmu obowiązkowego przekazywania informacji mieszkańcom gmin pobliskich przez organy gminy pobliskiej. Brak działania po stronie organu gminy pobliskiej mógł bowiem skutkować niedopełnieniem jednego z ustawowych obowiązków, co z kolei mogło negatywnie rzutować na prawidłowe procedowanie MPZP przez gminę, w której elektrownia wiatrowa zostaje lokalizowana.

Jak wskazuje się w uzasadnieniu, celem zmiany nie jest odsunięcie mieszkańców gminy pobliskiej od możliwości konsultacji MPZP w gminach, na terenie których posadowiona zostanie elektrownia wiatrowa. Mieszkańcy gminy pobliskiej będą mogli brać udział w spotkaniach i zgłaszać uwagi do przedmiotowego MPZP na równi z mieszkańcami gminy, w której ta inwestycja powstanie.

Organ gminy pobliskiej, ze względu na objęcie go obowiązkiem zaopiniowania projektu planu miejscowego przewidującego lokalizację elektrowni wiatrowej, posiada wiedzę o takich pracach i będzie miał możliwość poinformowania mieszkańców swojej gminy. Brak takiego powiadomienia nie będzie jednak wpływał na proces planistyczny w gminie, w której lokalizowane są inwestycje wiatrowe.

Dodatkowo, nowelizacja wprowadza możliwość stosowania zintegrowanego planu inwestycyjnego (ZPI), szczególnej formy MPZP, również przez gminy pobliskie, co ma usprawnić proces lokalizacji elektrowni wiatrowych i skrócić czas procedowania. W ramach ZPI inwestor i organy gminy mogą przeprowadzić spotkania informacyjne oraz konsultacje społeczne w sposób analogiczny do standardowych MPZP, zachowując pełną partycypację społeczności lokalnej.

Inwestycje w zakresie elektrowni wiatrowych

Projektowane zmiany w ustawie z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw mają na celu usprawnienie mechanizmu gratyfikacji społeczności lokalnych poprzez udział w energii wytwarzanej przez elektrownie wiatrowe w formule prosumenta wirtualnego.

Wprowadzono możliwość, aby mieszkańcy gmin pobliskich, obok mieszkańców gminy, w której lokalizowana jest elektrownia, mogli obejmować udziały w 10% mocy zainstalowanej inwestycji, przy czym obowiązek dotyczy inwestycji o mocy powyżej 1 MW. Zdefiniowano także elementy zgłoszenia mieszkańców oraz obligatoryjne elementy umowy, obejmujące udział procentowy w mocy elektrowni, ilość energii w kW, dane techniczne turbin oraz zasady zmiany i rozwiązania umowy. Jednocześnie mieszkańcy nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za zarządzanie, eksploatację czy bilansowanie energii.

Spółdzielnie energetyczne

Zmiany dotyczące spółdzielni energetycznych w ustawie o OZE mają spowodować uproszczenie procedur oraz dostosowanie wsparcia do wymogów prawa unijnego. W ramach projektowanej ustawy uporządkowano tryb zawierania umów ze sprzedawcą i rejestracji w wykazie KOWR. Wprowadzono również ograniczenie obowiązków sprawozdawczych wobec KOWR dzięki bezpośredniemu dostępowi do danych operatora rynku energii. Obniżono także do 200 kW moc instalacji wytwórczych, w stosunku do których sprzedawca zobowiązany pokrywa koszty bilansowania handlowego.  

Podsumowanie

Projektowana ustawa ma przede wszystkim istotne znaczenie dla rynku biometanu w Polsce i potencjalnie może przyczynić się do wzrostu inwestycji w zakresie biometanowni zasilających system dystrybucyjny. W znaczniej mierze zawiera ona jednak rozwiązania, które były planowane w ramach procedowanego w ubiegłym roku projektu ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1130), zawetowanego ostatecznie przez Prezydenta RP. Na obecnym etapie nie można więc przesądzić, czy projektowane zmiany wejdą w życie w przewidywanym kształcie.

Autorzy: Dominika Frydryczak, r. pr. Kamil Iwicki, Wawrzynowicz i Wspólnicy sp.k.

Gwarancje pochodzenia dla biometanu? Teraz już tak

Aktualności, Ciepłownictwo, Elektroenergetyka, Energetyka, Gaz, Klimat, OZE, Samorządy, , , , , Możliwość komentowania Gwarancje pochodzenia dla biometanu? Teraz już tak została wyłączona

31 sierpnia 2023 r. w Dzienniku Ustaw opublikowana została ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1762, Nowelizacja). Nowelizacja w znacznym stopniu wpłynęła na treść ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 z późn. zm., Ustawa OZE), gdyż jednym z jej głównych celów było implementowanie do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. U. UE. L. z 2018 r. Nr 328, str. 82 z późn. zm., RED II).

Znaczna część przepisów Nowelizacji weszła w życie i obowiązuje już od 1 października 2023 r. Z uwagi jednak na swoją obszerność przepisy wchodziły w życie partiami, a konkretne wyjątki wraz z datą przedstawione zostały w art. 50 Nowelizacji. Do szczególnie interesujących zmian doszło wraz z początkiem 2024 r., kiedy to przemodelowano dotychczasowy system gwarancji pochodzenia.

Gwarancje pochodzenia – zmiany podstawowe

Zgodnie z art. 120 ust. 1 Ustawy OZE przed Nowelizacją gwarancja pochodzenia była dokumentem poświadczającym odbiorcy końcowemu wartości środowiskowe wynikające z unikniętej emisji gazów cieplarnianych oraz że określona w tym dokumencie ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej lub sieci przesyłowej została wytworzona z odnawialnych źródeł energii (OZE) w instalacjach OZE. Po wejściu w życie Nowelizacji za wiele w tym przedmiocie się nie zmieniło, jednak, co ważne, zmieniły się nośniki energii, dla których gwarancje pochodzenia mogą zostać wydane.

Otóż w RED II zobowiązano państwa członkowskie do wprowadzenia systemów wydawania dokumentów potwierdzających odnawialność różnych postaci energii (energii elektrycznej, gazów oraz ciepła). Do 2024 r. Ustawa OZE zawierała przepisy, które upoważniały jedynie do uzyskania gwarancji pochodzenia dla energii elektrycznej pochodzącej ze źródeł odnawialnych (OZE). Od tego roku gwarancje pochodzenia mogą uzyskać także producenci biometanu, ciepła albo chłodu, wodoru odnawialnego, biogazu oraz biogazu rolniczego

Jak wskazuje art. 120 ust. 3 Ustawy OZE gwarancje pochodzenia są zbywalne, mimo iż nie wynikają z nich prawa majątkowe. Odróżnia je to od świadectw pochodzenia i wskazać należy, że mają one jedynie informacyjny charakter. Wydanie i zbycie gwarancji pochodzenia następuje rozdzielnie od korzystania z mechanizmów i instrumentów wspierających wytwarzanie energii oraz nie stanowi pomocy publicznej. Zbycie takich gwarancji następuje także niezależnie od obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia.

Tryb uzyskania gwarancji pochodzenia

Gwarancje pochodzenia wydaje się w postaci elektronicznej na pisemny wniosek producenta energii elektrycznej, biometanu, ciepła albo chłodu, wodoru odnawialnego, biogazu lub biogazu rolniczego, wytworzonych z odnawialnych źródeł energii, z wyłączeniem mikroinstalacji. Zasadą jest, zgodnie z przepisami art. 121 Ustawy OZE, że wniosek taki kieruje się do przedsiębiorstwa zarządzającego infrastrukturą służącą do transportu danego nośnika energii. Przykładowo w przypadku biometanu taki wniosek składa się do operatora systemu dystrybucyjnego lub przesyłowego gazowego, na obszarze którego przyłączono instalację OZE i do którego sieci wprowadzono biometan. Jeżeli jednak transport ma następować w inny sposób niż przez sieci gazowe, wniosek należy złożyć do jednostki posiadającej akredytację Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie potwierdzania danych oraz informacji zawartych we wniosku.

Identyczna sytuacja jak wyżej ma miejsce przy wniosku w zakresie wodoru odnawialnego. Gdy chodzi o uzyskanie gwarancji pochodzenia dla ciepła albo chłodu, wniosek należy złożyć do przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłem lub dystrybucją, do którego przyłączono instalację OZE, chyba że wytwórcą jest samo przedsiębiorstwo – w takim przypadku wniosek kieruje się do wspomnianej jednostki akredytowanej. Gdy zaś chodzi o wydawanie gwarancji pochodzenia dla energii elektrycznej, sytuacja nie ulega zmianie w stosunku do poprzednich rozwiązań.

Termin na złożenie wniosku w każdym z przypadków wynosi 30 dni od zakończenia wytwarzania ilości, której wniosek dotyczy. Wymogi formalne wniosku przedstawione zostały w art. 121 ust. 3 Ustawy OZE. Istotną kwestią jest okres, w którym energia została wyprodukowana – nie może być on dłuższy niż 6 miesięcy. W tym miejscu warto powtórzyć za Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE), że w Nowelizacji nie przewidziano okresu przejściowego, dlatego wnioski o wydanie gwarancji pochodzenia złożone do właściwego operatora systemu elektroenergetycznego przed wejściem w życie nowych regulacji, tj. do 31 grudnia 2023 r., mogą obejmować okres dłuższy niż 6 miesięcy. Natomiast wnioski, które wpłyną do operatora po 31 grudnia 2023 r. mogą wskazywać maksymalnie sześciomiesięczny okres wytworzenia.

Wydawanie, odmawianie wydawania i umarzanie gwarancji pochodzenia

Podmioty, do których został złożony wniosek o wydanie gwarancji pochodzenia, po sprawdzeniu go, przekazują komplet dokumentów do Prezesa URE, który w terminie 30 dni od dnia przekazania wydaje gwarancję pochodzenia. Jeśli jednak złożony wniosek zawiera błędy lub posiada braki, Prezes URE wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia lub ich usunięcia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Co ciekawe, art. 121 ust. 4 Ustawy OZE określa, że do wydawania dokumentu, jakim jest gwarancja pochodzenia, zastosowanie znajdą przepisy o wydawaniu zaświadczeń z działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.).

Prezes URE może odmówić wydania lub uznania gwarancji pochodzenia, o czym mówi art. 125 Ustawy OZE. Odmowa wydania następuje, jeśli wniosek o wydanie gwarancji zostanie złożony po terminie, natomiast odmowa uznania gwarancji zachodzi, gdy powstają wątpliwości co do autentyczności lub wiarygodności gwarancji. Czynność ta następuje w drodze wydanego postanowienia, na które przysługuje zażalenie w terminie 7 dni od doręczenia.

Zgodnie z art. 124 ust. 3 Ustawy OZE Prezes URE przekazuje informacje o wydanych oraz uznanych gwarancjach pochodzenia do Towarowej Giełdy Energii, która, jak określa art. 124 ust. 1 Ustawy OZE, prowadzi rejestr gwarancji pochodzenia. Dotychczasowe przepisy dotyczące rejestru gwarancji pochodzenia nie uległy istotnym zmianom.

Gwarancja traci ważność po umorzeniu i uzyskaniu potwierdzenia takiego umorzenia w celu poinformowania odbiorcy końcowego o pochodzeniu energii, dla której wydano gwarancję pochodzenia. Posiadacz gwarancji pochodzenia dokonuje umorzenia poprzez złożenie w rejestrze gwarancji pochodzenia dyspozycji umorzenia. Umorzenie potwierdza się temu podmiotowi w terminie 10 dni roboczych od dnia wpłynięcia wniosku. Okres ważności gwarancji pochodzenia ustalono na 12 miesięcy od dnia zakończenia wytwarzania danej jednostki energii w OZE. Zostaje ona umorzona w terminie 18 miesięcy po dacie wyprodukowania jednostki energii. Jeśli nie dojdzie do umorzenia przed upływem tego okresu, wygasa.

Uznanie gwarancji pochodzenia wydanej w innym państwie

Nowelizacja wprowadza także zmiany w zakresie przepisów art. 123 Ustawy OZE dotyczących uznania gwarancji pochodzenia wydanej w innym państwie. Niezmieniony pozostaje przepis art. 123 ust. 1 Ustawy OZE, który określa, że Prezes URE, na pisemny wniosek podmiotu, uznaje gwarancję pochodzenia wydaną w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub państwie członkowskim Wspólnoty Energetycznej. Odmowa uznania może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy wystąpią uzasadnione wątpliwości co do autentyczności lub wiarygodności gwarancji (art. 123 ust. 2 Ustawy OZE), zaś o przyczynach odmowy Prezes URE powiadamia Komisję Europejską (art. 123 ust. 3 Ustawy OZE). Przepis art. 123 ust. 4 Ustawy OZE przesądza, że gwarancja pochodzenia jest ważna przez okres 12 miesięcy od dnia zakończenia wytwarzania energii elektrycznej, na którą została wydana.

Nowelizacja dodaje do art. 123 Ustawy OZE przepisy ust. 5-8. Art. 123 ust. 5 Ustawy OZE określa, że bez uznania gwarancji pochodzenia, wydanej w innym państwie, nie ma możliwości wpisania gwarancji pochodzenia do rejestru. Istotniejsze są jednak dalsze przepisy, które pozwalają Prezesowi URE przystąpić do stowarzyszenia Association of Issuing Bodies zrzeszającego organy wydające gwarancje pochodzenia. Działanie to umożliwi synchronizację polskiego rejestru z tym prowadzonym przez stowarzyszenie, a tym samym możliwość międzynarodowego obrotu polskimi gwarancjami pochodzenia.

***

Opisane wyżej zmiany są bardzo istotne, gdyż sprawiają, że wykorzystanie odnawialnych gazów czy ciepła albo chłodu z OZE będzie wizerunkowo równoznaczne wykorzystywaniu odnawialnej energii elektrycznej. System gwarancji pochodzenia w obecnym kształcie jest dostępny dla wszystkich przedsiębiorstw, które zużywają energię pod różnymi postaciami oraz są zainteresowane wykazaniem, że w swojej działalności starają się uwzględniać cele związane ze zmianami klimatycznymi.

Ponadto wskazane zmiany mogą przyczynić się do jeszcze większej opłacalności obrotu gwarancjami pochodzenia. Chodzi o możliwość włączenia Prezesa URE w struktury Association of Issuing Bodies. Pozwoli to na większe otwarcie naszego rynku gwarancji pochodzenia na rynki europejskie, co może pozwolić m.in. zwiększyć wolumen obrotu gwarancjami pochodzenia czy podwyższyć ich ceny.

Autorka: Aleksandra Walczak, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.