zapasy obowiązkowe

Zmiany w zapasach obowiązkowych gazu ziemnego

Aktualności, Energetyka, Gaz, , , , Możliwość komentowania Zmiany w zapasach obowiązkowych gazu ziemnego została wyłączona

4 września 2025 r. w wykazie Rządowego Centrum Legislacji (RCL) opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy – Prawo energetyczne (Projekt).

Projekt ten z uwagi na pilne procedowanie został podpisany przez Prezydenta 26 września 2025 r. oraz opublikowany 29 września 2025 r. w Dzienniku Ustaw jako ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1303, Ustawa zmieniająca).

Powyższe działania były następstwem zawetowania w dniu 27 sierpnia 2025 r. przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz niektórych innych ustaw, o której już pisaliśmy w artykule pt. „Nowelizacja strategicznych zapasów gazu ziemnego”.

Usługa biletowa

Przed wejściem w życie Ustawy zmieniającej, art. 70c ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (ustawa o zapasach) wskazywał, że wyłącznie do dnia 30 września 2025 r. Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS) może świadczyć usługi polegające na wykonywaniu zadań w zakresie utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego (tzw. usługi biletowej) w imieniu przedsiębiorstw energetycznych wykonujących działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą i podmiotów dokonujących przywozu gazu ziemnego, zobowiązanych do utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego.

Poprzez zmiany wprowadzone Ustawą zmieniającą nastąpiło przedłużenie możliwości świadczenia tzw. usługi biletowej przez RARS o kolejny rok gazowy. Chodzi więc o okres od dnia 1 października 2025 r. do dnia 30 września 2026 r. Jak wskazano w Ustawie zmieniającej w terminie do dnia 30 września 2025 r. przedsiębiorstwa zobowiązane będą mogły zlecić RARS na podstawie umowy wykonywanie obowiązku zapasów w przedłużonym okresie.

Warto podkreślić, że Ustawa zmieniająca nie przedłużyła obowiązywania 50-dniowego maksymalnego okresu dostarczenia zapasów obowiązkowych gazu do systemu gazowego, w związku z czym od 1 października 2025 r. okres ten wynosi 40 dni.

Zapasy obowiązkowe

Wśród zmian znalazły się również kwestie wielkości zapasów obowiązkowych na lata 2025-2027.

Zgodnie z nowopowstałym art. 5 ust. 3 pkt 7–9 producenci i handlowcy będą tworzyć i utrzymywać zapasy obowiązkowe (z wyłączeniem LPG), w wielkości odpowiadającej iloczynowi:

  1. 50 dni i średniej dziennej produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw zrealizowanych przez producenta lub handlowca w poprzednim roku kalendarzowym – od dnia 30 września 2025 r.;
  2. 47 dni i średniej dziennej produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw zrealizowanych przez producenta lub handlowca w poprzednim roku kalendarzowym – od dnia 30 czerwca 2026 r.;
  3. 45 dni i średniej dziennej produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw zrealizowanych przez producenta lub handlowca w poprzednim roku kalendarzowym – od dnia 30 czerwca 2027 r.

Warto przy tym podkreślić, że poprzedni wymóg utrzymywania zapasów obowiązkowych (od dnia 31 grudnia 2017 r.) wynosił co najmniej 53 dni.

Zmianie uległ również art. 5 ust. 9 ustawy o zapasach. Zmiana polega na przesunięciu z 30 czerwca na 29 czerwca dnia, który kończy okres, w odniesieniu do którego dane do obliczeń wymaganej ilości zapasów obowiązkowych są ustalane na podstawie wielkości przywozu ropy naftowej lub paliw, lub produkcji paliw, w przedostatnim roku kalendarzowym.

Jak przedstawiono w art. 3 Ustawy zmieniającej ilość utrzymywanych zapasów obowiązkowych w 2025 r. ma zostać dostosowana w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie do poziomu wynikającego z obliczeń wykonanych zgodnie z art. 5 ust. 3b lub 3k ustawy o zapasach.

Pozostałe zmiany

Ustawa zakłada również zmiany w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (PE).

Jedną z nich jest art.  43e dotyczący informowania o rodzajach i lokalizacji infrastruktury paliw ciekłych. Zgodnie z nowym brzmieniem przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych, magazynowaniu lub przeładunku paliw ciekłych, przesyłaniu lub dystrybucji paliw ciekłych, obrocie paliwami ciekłymi, w tym obrocie nimi z zagranicą, a także podmiot przywożący przekazują do Prezes Urzędu Regulacji Energetyki informacje o rodzajach i lokalizacji infrastruktury paliw ciekłych wykorzystywanej do prowadzonej działalności. Poprzednio adresatem tych informacji był Prezes RARS.

Należy także wspomnieć iż Ustawa zmieniająca zawiera zmiany polegające na dodaniu art. 43f1 który dotyczy niedostępności portalu Platformy Paliwowej. Przepis ten określa m.in. sposób ogłoszenia niedostępności, wydłużenie terminu obowiązku składania sprawozdań i informacji na podstawie ustawy o zapasach oraz PE w przypadku niedostępności platformy, a także sposób ogłaszania informacji o czasie przywrócenia dostępności systemu.

W przypadku stwierdzenia niedostępności portalu, Prezes RARS niezwłocznie ogłosi w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie RARS informację o czasie wystąpienia i przyczynie niedostępności. Co więcej termin na złożenie dokumentów wydłuża się o trzy dni od dnia następującego po przywróceniu dostępności portalu. Po przywróceniu dostępności portalu, Prezes RARS ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Agencji informację o czasie przywrócenia.

***

Z uwagi na chęć zapewnienia ciągłości w systemie zapasów obowiązkowych Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem ogłoszenia tj. 29 września 2025 r.

Autorzy: Aleksandra Walczak-Porębska, r. pr. Tomasz Brzeziński, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.

Porozumienie o redukcji zużycia gazu w Unii Europejskiej

Aktualności, Energetyka, Gaz, Klimat, , , Możliwość komentowania Porozumienie o redukcji zużycia gazu w Unii Europejskiej została wyłączona

8 sierpnia 2022 roku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zostało opublikowane Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1369 z dnia 5 sierpnia 2022 r. w sprawie skoordynowanych środków zmniejszających zapotrzebowanie na gaz[1] (dalej jako: Rozporządzenie). Weszło ono w życie z dniem następującym po opublikowaniu, a utratę mocy obowiązującej ustalono na rok po jego wejściu w życie – z możliwością przedłużenia okresu jego stosowania. Podstawowym celem nowych rozwiązań jest przygotowanie zapasów paliwa gazowego na okres zimowy tak, aby uniknąć negatywnych konsekwencji nieregularnych dostaw surowca z Federacji Rosyjskiej.

Tło i geneza

Prace nad Rozporządzeniem rozpoczęły się w drugiej połowie lipca 2022 roku, kiedy to ogłoszono pomysł, że od 1 sierpnia 2022 roku do dnia 31 marca 2023 roku państwa członkowskie Unii Europejskiej powinny zredukować zużycie gazu o 15%. Głównym założeniem było zapobieżenie kryzysowi energetycznemu podczas nadchodzącej zimy w świetle agresji Rosji na Ukrainę, która miała miejsce w lutym 2022 roku oraz regularnie nakładanych pakietów sankcji na Federację Rosyjską przez Unię Europejską.

20 lipca 2022 roku przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w swoim oświadczeniu wskazała, że obecnie 12 państw członkowskich jest dotkniętych częściowym lub całkowitym odcięciem dostaw rosyjskiego gazu, zaś przepływ tego surowca jest obecnie mniejszy o jedną trzecią w porównaniu do poziomu z lipca 2021 roku. Mając to na uwadze, Unia Europejska musi być gotowa na dalszy szantaż energetyczny ze strony rosyjskiej. Przewodnicząca KE wskazała również, że w związku z powyższym Komisja proponuje instrument kryzysowy na podstawie art. 122 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zgodnie z tym przepisem Rada, na wniosek Komisji, może postanowić, w duchu solidarności między państwami członkowskimi, o środkach stosownych do sytuacji gospodarczej, w szczególności w przypadku wystąpienia poważnych trudności w zaopatrzeniu w niektóre produkty, zwłaszcza w obszarze energii. Zaproponowano redukcję zużycia gazu o 15%, co stanowiłoby równowartość 45 mld m3 gazu. Taki ruch pozwoli na przetrwanie nadchodzącej zimy nawet w przypadku całkowitego zakłócenia dostaw rosyjskiego gazu[2].

26 lipca 2022 roku ministrowie krajów Unii Europejskiej odpowiedzialni za sprawy energii osiągnęli porozumienie polityczne w sprawie zmniejszenia zapotrzebowania na gaz. Tematem spotkania była propozycja Komisji Europejskiej zakładająca obowiązkową redukcję zużycia gazu w przypadku sytuacji kryzysowej w UE związanej z dostawami tego paliwa, o której mówiła przewodnicząca Komisji Europejskiej. Porozumienie zakłada ograniczenie popytu na ten surowiec o 15% przed zimą i w okresie zimowym. Rozporządzenie zostało przyjęte przez Radę 5 sierpnia 2022 roku, a po opublikowaniu weszło w życie 9 sierpnia 2022 roku.

Rozwiązania zawarte w Rozporządzeniu

W preambule do Rozporządzenia wskazano, że łączne przepływy gazu z Rosji stanowią obecnie mniej niż 30% średniej przepływów gazu z lat 2016–2021. To zmniejszenie dostaw doprowadziło do historycznie wysokich i niestabilnych cen energii, przyczyniło się do wzrostu inflacji oraz stworzyło ryzyko dalszego pogorszenia koniunktury gospodarczej w Europie. Podkreślono, że w dalszym ciągu realnym ryzykiem jest całkowite wstrzymanie dostaw rosyjskiego gazu w niedalekiej przyszłości w sposób nagły i jednostronny, w związku z czym Unia Europejska musi być przygotowana na takie ryzyko.

Rozwiązania prawne zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1938 z dnia 25 października 2017 r. dotyczące środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (UE) nr 994/2010[3] nie uwzględniają w wystarczającym stopniu zakłóceń dostaw ze strony głównego dostawcy gazu trwających dłużej niż 30 dni, co stwarza ryzyko dodatkowych obciążeń dla unijnego przemysłu i konsumentów. Dobrowolne środki, które zmniejszają zapotrzebowanie, mogą okazać się niewystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw i funkcjonowania rynku. W związku z tym, aby szybko zaradzić szczególnym wyzwaniom związanym z trwającym i przewidywanym poważnym pogorszeniem się niedoborów dostaw gazu z terytorium Federacji Rosyjskiej oraz uniknąć zakłóceń między państwami członkowskimi, należy ustanowić nowy instrument wprowadzający możliwość obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania na gaz dla wszystkich państw członkowskich.

Zgodnie z art. 1 Rozporządzenia ustanawia ono przepisy mające na celu zaradzenie, w duchu solidarności, poważnym trudnościom w dostawach gazu, z myślą o zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw gazu do Unii. Przepisy te obejmują poprawę koordynacji, monitorowania i sprawozdawczości w zakresie krajowych środków zmniejszających zapotrzebowanie na gaz oraz możliwość ogłoszenia przez Radę, na wniosek Komisji, unijnego stanu alarmowego jako stanu kryzysowego specyficznego dla Unii, uruchamiającego obowiązek w zakresie obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania w całej Unii.

Zgodnie z art. 3 Rozporządzenia, państwa członkowskie dokładają wszelkich starań, aby zmniejszyć swoje zużycie gazu w okresie od dnia 1 sierpnia 2022 roku do dnia 31 marca 2023 roku o co najmniej 15% w porównaniu ze swoim średnim zużyciem gazu w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 marca w ciągu pięciu kolejnych lat poprzedzających dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia („dobrowolne zmniejszenie zapotrzebowania”).

Warto jednak zaznaczyć, że sformułowania „dobrowolne” wskazanego w treści przepisu nie należy traktować zbyt dosłownie. Wskazano bowiem, że państwa członkowskie mają dołożyć wszelkich starań w celu zmniejszenia zużycia gazu, zaś samo Rozporządzenia ustanawia wyjątki od zasady dobrowolności, które zostaną zaprezentowane w dalszej części niniejszego artykułu.

Unijny stan alarmowy

Rozporządzenie wprowadza również możliwość ogłoszenia przez Radę unijnego stanu alarmowego w drodze decyzji wykonawczej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 Rozporządzenia Komisja Europejska przedstawia wniosek dotyczący unijnego stanu alarmowego, gdy uzna, że istnieje znaczne ryzyko poważnego niedoboru dostaw gazu lub w przypadku gdy występuje nadzwyczajnie wysokie zapotrzebowanie na gaz, w odniesieniu do którego dobrowolne środki zmniejszające zapotrzebowanie okazały się niewystarczające, i które to zapotrzebowanie powoduje znaczące pogorszenie się sytuacji w zakresie dostaw gazu w Unii, ale rynek nadal jest w stanie zniwelować to zakłócenie bez konieczności stosowania środków nierynkowych.

W przypadku ogłoszenia unijnego stanu alarmowego każde państwo członkowskie obowiązkowo zmniejsza swoje zapotrzebowanie na gaz. Do celów obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania, przez cały okres obowiązywania unijnego stanu alarmowego, zużycie gazu w każdym państwie członkowskim w okresie od dnia 1 sierpnia 2022 roku do dnia 31 marca 2023 roku („okres zmniejszenia”) ma być o 15% niższe od referencyjnego zużycia gazu. Wszelkie zmniejszenia zapotrzebowania osiągnięte przez państwa członkowskie w okresie przed ogłoszeniem unijnego stanu alarmowego uwzględnia się do celów obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania.

Wyjątki od tego obowiązku dotyczą państw członkowskich, które nie są bezpośrednio połączone z systemem gazowym innego państwa członkowskiego, jak również państw członkowskich stojących w obliczu kryzysu elektroenergetycznego, które mogą tymczasowo ograniczyć obowiązkowe zmniejszenie zapotrzebowania do poziomu koniecznego do złagodzenia ryzyka dla dostaw energii elektrycznej, jeżeli nie istnieją żadne inne ekonomiczne opcje zastąpienia gazu ] do produkcji energii elektrycznej bez poważnego zagrożenia bezpieczeństwa dostaw. Przesłanki przedstawione przez państwa członkowskie podlegają ocenie przez Komisję.

Państwa członkowskie mają swobodę wyboru odpowiednich środków mających na celu zmniejszenie zapotrzebowania. Muszą brać pod uwagę, że mają one być jasno określone, przejrzyste, proporcjonalne, niedyskryminacyjne i weryfikowalne. Środki te w szczególności:

  1. nie mogą nadmiernie zakłócać konkurencji lub prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego gazu;
  2. nie mogą zagrażać bezpieczeństwu dostaw gazu do innych państw członkowskich lub Unii;
  3. muszą być zgodne z przepisami rozporządzenia (UE) 2017/1938 o odbiorcach chronionych.

Komisja Europejska na bieżąco będzie kontrolować wywiązywanie się z obowiązków przez poszczególne państwa członkowskie. Do dnia 1 maja 2023 roku dokona ona natomiast przeglądu Rozporządzenia świetle ogólnej sytuacji w zakresie dostaw gazu do Unii oraz przedstawi Radzie sprawozdanie z głównych ustaleń tego przeglądu.

Komentarz i wnioski

Proponowane rozwiązania stworzą ulepszone ramy koordynacji krajowych środków ograniczania zapotrzebowania na gaz. Samo rozporządzenie wpisuje się w podejmowane przez UE w ostatniej dekadzie stałe wysiłki w celu poprawy ogólnej sytuacji Unii w zakresie bezpieczeństwa dostaw, koncentrując się w szczególności na dywersyfikacji poprzez rozwój infrastruktury, a także na wzmocnieniu ram bezpieczeństwa dostaw gazu.

Zobowiązanie wszystkich państw członkowskich do zmniejszenia zapotrzebowania na gaz za pomocą wybranych przez siebie środków w przypadku dalszego pogorszenia się sytuacji w zakresie dostaw, prowadzącego do unijnego stanu alarmowego, ma kluczowe znaczenie dla zapobieżenia poważnym szkodom gospodarczym wynikającym z dalszych zakłóceń dostaw. Wspólne i dobrze skoordynowane zmniejszenie zapotrzebowania może znacznie obniżyć ryzyko ograniczenia dostaw w sektorach, które mają kluczowe znaczenie dla unijnych łańcuchów dostaw i konkurencyjności UE w przypadku poważnych zakłóceń dostaw.

W projektowanych rozwiązaniach bierze się pod uwagę, że niektóre państwa członkowskie mogą być bardziej narażone na skutki zakłóceń dostaw z Rosji niż inne, jednak wszystkie państwa członkowskie odczują negatywne skutki takich zakłóceń i wszystkie mogą przyczynić się do ograniczenia wynikających z nich szkód gospodarczych.

W rzeczywistości inicjatywa ta ma charakter w pełni uzupełniający w stosunku do prawodawstwa UE dotyczącego bezpieczeństwa dostaw gazu, w którym ustanowiono już kompleksowy zbiór przepisów mających na celu lepszą ochronę obywateli i przedsiębiorstw przed przerwami w dostawach – czyli we wspomnianym rozporządzeniu 2017/1938. Rozporządzenie stanowić będzie zatem kontynuację podjętych już działań przez UE celu zwiększenia swojej gotowości do reagowania na zakłócenia w dostawach gazu. Przyjęto już bowiem wcześniej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1032 w celu zapewnienia napełnienia podziemnych obiektów magazynowych w związku z nadchodzącą zimą.

Bezpośrednie ryzyko zakłóceń dostaw gazu do Unii sprawia, że państwa członkowskie powinny już teraz wprowadzić środki w celu zmniejszenia swojego zapotrzebowania przed sezonem zimowym. Zmniejszenie to przyczyni się do zapewnienia wystarczających dostaw i obniżenia cen, z korzyścią dla konsumentów w Unii. W związku z tym należy uznać, że środki wprowadzone na poziomie Unii w celu zmniejszenia zapotrzebowania przyniosą korzyści wszystkim państwom członkowskim, zmniejszając ryzyko bardziej poważnego wpływu na ich gospodarki i pozwolą na uodpornienie się na szantaż gazowy ze strony Federacji Rosyjskiej.

Autor: Bartłomiej Gawrecki, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.

[1] Dz.U. L 206 z 8.8.2022, str. 1—10.

[2] https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/statement_22_4626.

[3] Dz.U. L 280 z 28.10.2017, s. 1.

Prowadzenie rozliczeń oraz bilansowanie systemu przesyłowego w okresie uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego – projekt nowego rozporządzenia

Aktualności, Energetyka, Gaz, , , , Możliwość komentowania Prowadzenie rozliczeń oraz bilansowanie systemu przesyłowego w okresie uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego – projekt nowego rozporządzenia została wyłączona

W dniu 17 maja 2022 r. w wykazie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano nowy projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie sposobu prowadzenia rozliczeń oraz bilansowania systemu przesyłowego gazowego w okresie uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego (821).

Powodu wydania rozporządzenia upatruje się w konieczności zwiększenia pewności prawnej oraz wyjaśnienia istniejących wątpliwości interpretacyjnych w zakresie sposobu prowadzenia rozliczeń oraz bilansowania systemu przesyłowego gazowego w przypadku uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, a także ze względu na faktyczny sposób, w jaki następuje uruchomienie tych zapasów.

W uzasadnieniu projektu przypomniano, że wybrane aspekty sposobu prowadzenia rozliczeń oraz bilansowania systemu przesyłowego gazowego w przypadku uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego są obecnie regulowane przez operatora systemu przesyłowego w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej, jednak z uwagi na pojawiające się ze strony uczestników rynku sygnały o problemach z wykładnią obowiązujących przepisów, zdecydowano się na podjęcie działań, które mają położyć kres tym wątpliwościom.

Rozwiązania dotyczące sposobu prowadzenia rozliczeń za uruchomione zapasy obowiązkowe gazu ziemnego oraz kalkulacji ceny za paliwa gazowe stosowanej do tych rozliczeń

Projekt rozporządzenia określać ma mechanizm ustalania przez operatora systemu przesyłowego gazowego (operatora systemów połączonych gazowych) ilości gazu ziemnego, które zostały odebrane od podmiotów zobowiązanych do utrzymywania zapasów obowiązkowych, w każdej dobie gazowej, w której doszło do ich uruchomienia. Mechanizm ten został zróżnicowany w zależności od tego czy zapasy obowiązkowe gazu ziemnego są utrzymywane na terytorium Polski czy też poza jej granicami. W pierwszym przypadku ilość gazu jest określana na podstawie informacji przekazanych przez operatora systemu magazynowania. W drugim podstawą do ustaleń operatora jest złożona przez zleceniodawcę usługi przesyłania renominacja na odpowiednim punkcie wejścia o fizycznej lokalizacja na połączniu z systemami przesyłowymi sąsiednich krajów oraz wirtualnym punkcie wyjścia dla realizacji zadań związanych z obowiązkiem dostarczenia zapasu obowiązkowego z terenu państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu.

Ilości gazu ziemnego dostarczone podmiotom zlecającym usługę przesyłania lub dystrybucji w ramach uruchomionych zapasów obowiązkowych będą uwzględniane w ramach prowadzenia przez operatora systemu przesyłowego gazowego rozliczeń z tytułu niezbilansowania ilości paliw gazowych dostarczonych i pobranych z systemu gazowego w sytuacji nadzwyczajnej. Rozliczania z podmiotami zlecającymi usługę przesyłania lub dystrybucji prowadzone będą również w ramach ceny referencyjnej rozliczenia, ustalanej dla doby gazowej, w której doszło do odebrania gazu ziemnego.

Cena referencyjna rozliczenia będzie ustalana jest jako cena stanowiąca średnią ważoną wolumenem ze wszystkich transakcji giełdowych zawartych w danej dobie gazowej na giełdzie towarowej w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, w ramach rynku, na którym obrót gazem ziemnym prowadzony jest w dniu jego dostawy (indeks dla rynku dnia bieżącego gazu ziemnego dla krajowego systemu przesyłowego gazu wysokometanowego). W opinii autorów rozporządzenia, na skutek wdrożenia powyższej regulacji cena referencyjna rozliczenia ustalana będzie w oparciu o niezależny i obiektywny miernik.

Przepisy dotyczące sposobu bilansowania systemu przesyłowego i prowadzenia rozliczeń z tytułu jego niezbilansowania

W rozporządzeniu określono również szczegółowy sposób zapewnienia neutralności kosztowej działań bilansujących podejmowanych przez operatora systemu przesyłowego gazowego (operatora systemów połączonych gazowych) w okresie uruchomienia zapasów obowiązkowych. Neutralność tę operator zapewnia za pomocą opłaty związanej z neutralnością bilansowania, przy czym odpowiednie zastosowanie znajdzie w tym zakresie metoda kalkulacji opłat związanych z neutralnością bilansowania zatwierdzoną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Planuje się również wprowadzenie zasad dotyczących rozliczenia z tytułu ujemnego niezbilansowania przez użytkownika ilości paliw gazowych dostarczonych i pobranych przez niego z systemu gazowego w sytuacji nadzwyczajnej. W przypadku dodatniego niezbilansowania przez użytkownika ilości paliw gazowych dostarczonych i pobranych przez niego z systemu gazowego, operator systemu przesyłowego gazowego (operator systemu połączonego gazowego) uiszczać będzie na rzecz tego użytkownika opłatę za dostarczony gaz ziemny – w sposób przewidziany w rozporządzeniu.

Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Ważnym do odnotowania jest to, że publikacja projektu zbiegła się w czasie z przedstawieniem propozycji zmian w unijnych przepisach dotyczących bezpieczeństwa dostaw gazu, o których pisaliśmy w jednym z poprzednich artykułów. Podjęcie prac na szczeblu unijnym stanowi pokłosie zbrojnej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Najważniejszymi modyfikacjami w stosunku do obecnych rozwiązań mają być:

  • wprowadzenie certyfikacji operatora systemu magazynowania,
  • wprowadzenie rabatów w taryfach przesyłowych
  • ustanowienie obowiązkowego celu napełnienia oraz trajektorii napełnienia czy
  • określenie zasad współpracy na wypadek nieposiadania instalacji magazynowych przez jedno z państw członkowskich.

Autorzy: Bartłomiej Gawrecki, Marcel Krzanowski, Wawrzynowicz & Wspólnicy sp. k.

***

Zapraszamy do zapoznania się z nowym tekstem opublikowanym na portalu zamówienia.org.pl: Etapy prowadzenia postępowania w trybie podstawowym z możliwością negocjacji i w trybie podstawowym z negocjacjami.